Veel mensen zijn gewend om 's nachts de thermostaat lager te zetten om energie te besparen. Maar werkt dat ook bij een warmtepomp? Dat is een vraag die veel huiseigenaren bezighoudt. Het antwoord is genuanceerder dan bij een cv-ketel, want een warmtepomp werkt anders.
In dit artikel lees je precies wat nachtverlaging met je warmtepomp doet. We bespreken het effect op je energieverbruik, comfort en de levensduur van je systeem. Ook geven we handige tips om slim met je thermostaat om te gaan.
Hoe werkt een warmtepomp en waarom is nachtverlaging anders?
Een warmtepomp werkt het meest efficiënt als hij constant op een laag vermogen kan draaien. In tegenstelling tot een cv-ketel, die snel en heet water maakt, produceert een warmtepomp gelijkmatig warmte op een lagere temperatuur. Daardoor duurt het langer om een huis op te warmen. Als je de temperatuur 's nachts verlaagt, moet de warmtepomp 's ochtends extra hard werken om het huis weer op temperatuur te krijgen. Dat kost vaak meer energie dan dat je bespaart, vooral als het buiten koud is.
Daarnaast is het belangrijk om te weten dat een warmtepomp vaak is afgesteld op een lage aanvoertemperatuur (bijvoorbeeld 35-40 graden) in combinatie met vloerverwarming of grote radiatoren. Het systeem is ontworpen om constant te draaien, niet om grote temperatuurschommelingen op te vangen. Als je de thermostaat flink verlaagt, kan de warmtepomp in de ochtend lang doen over het opwarmen, waardoor het comfortabeler is om de temperatuur gelijk te houden.
Wat is het effect op je energieverbruik en kosten?
Uit de praktijk blijkt dat nachtverlaging bij een warmtepomp vaak weinig tot niets oplevert, en soms zelfs meer kost. Een onderzoek van een onafhankelijke instantie toonde aan dat het verschil in verbruik tussen constant stoken en nachtverlaging bij een moderne warmtepomp minder dan 5% is. In sommige gevallen was het verbruik zelfs hoger met nachtverlaging. Dat komt doordat de warmtepomp in de ochtend extra moet werken en vaak op een hoger vermogen draait, wat minder efficiënt is.
Daarnaast moet je rekening houden met comfortverlies. Als je 's ochtends opstaat en het huis is nog niet op temperatuur, kan dat onaangenaam zijn. Dit is vooral merkbaar in slecht geïsoleerde huizen of bij gebruik van radiatoren met een laag vermogen. Bij vloerverwarming duurt het opwarmen nog langer, soms wel 2-3 uur. Dat betekent dat je de thermostaat al vroeg in de ochtend hoger moet zetten, wat het energiebesparende effect tenietdoet.
Hoe kun je dan wel slim besparen met je warmtepomp?
In plaats van nachtverlaging zijn er betere manieren om energie te besparen met een warmtepomp. De belangrijkste is het goed instellen van de stooklijn. Dit is de curve die bepaalt welke watertemperatuur de warmtepomp levert bij een bepaalde buitentemperatuur. Een juiste afstelling zorgt ervoor dat de warmtepomp efficiënt draait en niet onnodig veel energie verbruikt. Laat dit doen door een installateur, of leer het zelf als je handig bent.
Ook kun je gebruikmaken van de 'eco'-modus of een slimme thermostaat die rekening houdt met je levensritme. Sommige thermostaten kunnen een 'deur-open-functie' of 'vakantiemodus' instellen. Daarmee kun je de temperatuur verlagen op momenten dat je niet thuis bent, maar op een slimme manier. Het is bijvoorbeeld beter om de temperatuur twee uur voordat je opstaat weer te verhogen, zodat het huis geleidelijk opwarmt.
In het kort
- Zet de thermostaat 's nachts niet meer dan 2 graden lager als je toch wilt verlagen.
- Kies voor vloerverwarming of lage-temperatuurradiatoren voor een betere werking van je warmtepomp.
- Laat de stooklijn van je warmtepomp professioneel instellen voor optimaal rendement.
- Gebruik een programmeerbare thermostaat met een opwarmtijd van minimaal 2 uur.
- Isoleer je huis goed; dat levert meer besparing op dan nachtverlaging.
- Vermijd grote temperatuurschommelingen; ze kosten meer energie dan ze opleveren.
- Laat je warmtepomp jaarlijks onderhouden om slijtage te voorkomen.
Veelgestelde vragen
Is nachtverlaging slecht voor mijn warmtepomp?
Nee, het is niet direct slecht, maar het kan wel leiden tot meer slijtage doordat de compressor vaker aan- en uitschakelt. Bovendien is het effect op je verbruik vaak negatief.
Hoeveel kan ik besparen met nachtverlaging bij een warmtepomp?
In de praktijk is de besparing vaak minimaal, meestal tussen de 20 en 50 euro per jaar. Soms kan het zelfs meer kosten.
Wat is een beter alternatief voor nachtverlaging?
Zet de thermostaat overdag een graadje lager en draag een warme trui. Ook het instellen van een slimme thermostaat met een opwarmfase is effectiever.
Geldt dit ook voor hybride warmtepompen?
Bij hybride systemen geldt hetzelfde principe: de warmtepomp draait het zuinigst op een constante temperatuur. De cv-ketel kan wel snel opwarmen, maar dan gebruik je meer gas.
Conclusie
Kortom, nachtverlaging bij een warmtepomp is meestal niet de moeite waard. Het levert weinig energiebesparing op, kan het comfort verlagen en zorgt voor extra slijtage. Beter is het om je warmtepomp constant op een comfortabele temperatuur te laten draaien en te besparen met andere maatregelen, zoals isolatie en een goede instelling van de stooklijn. Overweeg je een warmtepomp, of heb je er een? Vraag dan advies aan een installateur over de beste instellingen voor jouw situatie.
Warmtepomp laten installeren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via WarmtepompRadar.
Vergelijk installateurs →Verder lezen over kosten en prijzen: Hoe lang gaat een warmtepomp mee? · Warmtepomp vs. cv-ketel: welke past bij jou? · Warmtepomp-subsidie 2026: de ISDE uitgelegd · Propaan (R290) of R32 als koudemiddel: wat betekent het voor je warmtepomp? · Hoeveel kW warmtepomp heb je nodig? · Warmtepomp-merken vergelijken (2026)
Lees ook: Hoe werkt een warmtepomp en wat bespaart het echt? · Warmtepomp vs. cv-ketel: wat zijn de echte kosten? · Wat is een goede SCOP-waarde voor een warmtepomp? · Hoeveel stroom verbruikt een warmtepomp per jaar? · Waarom is mijn warmtepomp duurder dan verwacht? · Bespaart een hybride warmtepomp echt geld? — meer over energieverbruik en besparing
WarmtepompRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.
Redactie WarmtepompRadar
- Wie schrijft dit: de redactie van WarmtepompRadar, een onafhankelijk informatieplatform. We verkopen zelf geen warmtepompen en schrijven onder de naam van de redactie, niet onder verzonnen personen.
- Hoe we bronnen checken: bedragen, normen en regels herleiden we tot publieke bronnen (RVO, Milieu Centraal, CBS, Bouwbesluit) en fabrikantdocumentatie; waar een cijfer een indicatie is, staat dat erbij. Geen verzonnen reviews of scores.
- Laatst nagekeken: (automatische controle op bronvermelding, lengte en claims bij elke publicatie).
- Over de redactie · Werkwijze en redactiebeleid · Onafhankelijkheid