Hoeveel kW warmtepomp heb je nodig?

Hoeveel kW warmtepomp heb je nodig?

Het benodigde vermogen hangt af van het warmteverlies van je woning: hoeveel warmte er op de koudste dagen door gevels, dak, vloer en ramen naar buiten verdwijnt. Dat verlies moet de warmtepomp continu kunnen aanvullen. Twee dingen bepalen het gros ervan — hoe groot je huis is en hoe goed het geïsoleerd is — en van die twee weegt de isolatie het zwaarst.

Daarom levert dezelfde vierkante meter in twee huizen een heel ander antwoord op. Een goed geïsoleerde woning van 90 m² komt indicatief uit op ongeveer 4,1 kW; dezelfde woning met matige isolatie op ongeveer 6,3 kW. Dat is meer dan een derde verschil, zonder dat er één meter bij komt. Wie zijn isolatie nog gaat aanpakken, laat het vermogen dus berekenen ná die stap en niet ervoor — anders koopt hij een pomp die na de verbouwing te groot is.

De vuistregel: hoeveel kW per m²?

De indicator hierboven rekent met een specifiek warmteverlies per vierkante meter, dat per isolatieklasse verschilt:

Omgerekend is dat 0,045 tot 0,105 kW per m². Weet je niet zeker in welke klasse je valt, doe dan eerst de geschiktheidscheck: die loopt de isolatiepunten met je langs. Twijfel je tussen twee klassen, kies dan de laagste en laat het definitieve getal door een installateur bepalen — te hoog inschatten kost je meer dan te laag.

Voorbeelden per woningtype

Ter illustratie, met dezelfde vuistregel doorgerekend. De bandbreedte erachter geeft de marge die de indicator aanhoudt.

Bij een vrijstaande woning valt de uitkomst structureel hoger uit dan bij een even grote tussenwoning: je verliest warmte via vier buitengevels in plaats van twee. Zie het volledige rekenvoorbeeld inclusief kosten, subsidie en terugverdientijd bij de warmtepomp voor een vrijstaande woning. Voor een tussenwoning is het omgekeerde waar — daarover meer bij het rijtjeshuis. En kijk naar de onderste twee rijen: hetzelfde huis, alleen een ander isolatieniveau, en het benodigde vermogen loopt met de helft op. Dat is precies waarom "eerst isoleren" geen dooddoener is maar een rekensom.

Te groot is erger dan te klein

Een te grote warmtepomp gaat pendelen: hij kan zijn warmte niet kwijt in het afgiftesysteem, slaat af en start kort daarna weer. Elke start belast de compressor, het rendement zakt en het toestel slijt sneller — bovendien betaal je bij aanschaf voor kilowatts die je nooit gebruikt. Een licht te kleine warmtepomp is minder erg: die draait juist netjes in zijn zuinige bereik en laat alleen op de allerkoudste dagen een klein tekort dat een elektrisch element of, bij een hybride opstelling, de cv-ketel opvangt.

Krijg je een offerte met een fors hoger vermogen dan de indicatie hierboven, vraag dan om de onderbouwing. Soms is die er (een hoge tapwatervraag, een slecht isolerend deel van de woning); soms is het een standaardmaat uit het schap. Hoe het vermogen doorwerkt in het rendement, lees je bij COP en SCOP.

Wat deze indicator niet meeneemt

Wees eerlijk over de grenzen van een vuistregel. Deze indicator kijkt naar oppervlak en isolatieniveau, en dus niet naar: je tapwatervraag (een groot gezin met een regendouche telt zwaar mee), de plafondhoogte en dus het werkelijke volume, je ventilatiesysteem, de oriëntatie en het glasoppervlak van je woning, en de vraag of je bestaande radiatoren de warmte bij lage aanvoertemperatuur überhaupt kwijt kunnen.

Voor de definitieve maat maakt een installateur daarom een warmteverliesberekening volgens ISSO 51, die per vertrek rekent. Gebruik de uitkomst hierboven om die berekening te kunnen beoordelen — dat is precies waar hij goed voor is. En gebruik het berekende woningvermogen níét als subsidiebedrag: controleer de ISDE-subsidie van het exacte toestel via de RVO-meldcode. Weet je nog niet welk type bij je past, bekijk dan de soorten warmtepompen of doe de keuzehulp.