COP en SCOP: het rendement van een warmtepomp uitgelegd
Twee getallen bepalen hoe zuinig je warmtepomp draait. We leggen COP en SCOP uit met rekenvoorbeelden — en waarom een lage aanvoertemperatuur zo bepalend is voor je energierekening.
Wat is de COP?
COP staat voor Coefficient of Performance: de verhouding tussen de warmte die een warmtepomp levert en de elektriciteit die hij daarvoor gebruikt, gemeten op één moment onder één vaste conditie. Een warmtepomp die 4 kWh warmte afgeeft met 1 kWh stroom heeft een COP van 4. Dat is de kern van waarom een warmtepomp zuinig is: hij verplaatst gratis warmte uit de buitenlucht of de bodem en hoeft die niet, zoals een cv-ketel, volledig zelf op te wekken. Een COP wordt altijd bij een bepaalde testconditie opgegeven, bijvoorbeeld 7 °C buitenlucht en 35 °C aanvoertemperatuur.
Wat is de SCOP?
SCOP staat voor Seasonal COP: het gemiddelde rendement over een heel stookseizoen. Anders dan de COP houdt de SCOP rekening met alles wat er in de praktijk gebeurt — koude vriesdagen én zachte herfstdagen, het opstarten en het ontdooien van de buitenunit. Daardoor is de SCOP een veel realistischere maat voor wat je warmtepomp jou werkelijk aan stroom gaat kosten. Het is het getal om op te letten als je toestellen vergelijkt.
COP vs. SCOP: het verschil
| COP | SCOP | |
|---|---|---|
| Wat het is | Rendement op één moment | Gemiddeld rendement over het seizoen |
| Gemeten bij | Eén vaste testconditie (bv. 7 °C / 35 °C) | Heel stookseizoen, koude én zachte dagen |
| Zegt iets over | De piekprestatie | Je werkelijke jaarverbruik en -kosten |
| Belang voor jou | Beperkt | Groot — dit bepaalt je energierekening |
Rekenvoorbeeld: waarom de SCOP je geld kost of bespaart
Stel, je woning heeft een warmtevraag van 10.000 kWh per jaar. Bij een SCOP van 4,0 gebruikt de warmtepomp 10.000 ÷ 4,0 = 2.500 kWh stroom. Bij een SCOP van 3,0 is dat 10.000 ÷ 3,0 = ongeveer 3.333 kWh. Dat verschil van ruim 800 kWh kost bij € 0,30 per kWh zo'n € 250 per jaar — puur door een lagere SCOP. Over de levensduur van 15 tot 20 jaar telt dat flink op. Dit is een vereenvoudigd voorbeeld ter illustratie; je werkelijke verbruik hangt af van je woning, tarieven en stookgedrag. Reken jouw situatie door met de besparingscalculator.
Waarom lagetemperatuur-afgifte het rendement verhoogt
De belangrijkste knop waar je zelf aan kunt draaien, is de aanvoertemperatuur. Hoe kleiner het verschil tussen de bronwarmte (buitenlucht of bodem) en de temperatuur die je afgiftesysteem nodig heeft, hoe minder hard de warmtepomp hoeft te werken — en hoe hoger de COP. Vloerverwarming werkt op zo'n 35 °C, terwijl gewone radiatoren richting 55 tot 70 °C gaan. Elke graad die je lager kunt stoken, levert rendement op. Daarom gaan goed isoleren en lagetemperatuur-afgifte hand in hand: samen leveren ze de grootste winst. Of jouw afgiftesysteem daarop is ingericht, check je bij de geschiktheidscheck.
Richtwaarden per type
Als indicatie liggen de SCOP-richtwaarden ongeveer zo: een hybride warmtepomp rond 3,8, een lucht-water all-electric rond 4,0, een lucht-luchtsysteem rond 3,5 en een bodem/water-water warmtepomp rond 4,7. Dit zijn richtwaarden, geen garanties — de werkelijke SCOP hangt sterk af van je afgiftesysteem, isolatie en de inregeling. De bodemwarmtepomp scoort het hoogst omdat de bodemtemperatuur het hele jaar stabiel is; lucht-lucht scoort wat lager omdat lucht als bron sterker afkoelt. Bekijk de eigenschappen per type in het overzicht soorten warmtepompen.
Veelgestelde vragen
COP & SCOP: veelgestelde vragen
Wat is een goede SCOP voor een warmtepomp?
Is COP of SCOP belangrijker?
Waarom daalt het rendement op koude dagen?
Verhoogt vloerverwarming echt mijn rendement?
Benieuwd naar het rendement in jóúw huis?
Laat erkende installateurs een berekening maken op basis van je woning en afgiftesysteem. Gratis en vrijblijvend.