Een grond-water warmtepomp haalt warmte uit de grond via een gesloten leidingcircuit. In dat circuit zit geen water, maar een speciale vloeistof. Het is belangrijk om te weten welke vloeistof dit is en hoe je het niveau en de kwaliteit controleert. Zo voorkom je dure storingen en houd je je warmtepomp efficiënt.
In dit artikel lees je precies welke vloeistof er in het bodemcircuit zit, waarom dat zo is, en hoe je zelf het niveau en de kwaliteit kunt controleren. Ook geven we praktische tips voor onderhoud en het inschakelen van een installateur.
Welke vloeistof zit er in het bodemcircuit?
In het bodemcircuit van een grond-water warmtepomp zit geen kraanwater, maar een mengsel van water en een antivriesmiddel. Meestal is dat een mengsel op basis van mono-ethyleenglycol of propyleenglycol. Deze vloeistoffen verlagen het vriespunt, zodat het water niet bevriest wanneer de buizen in de winter in koude grond liggen. Daarnaast bevat de vloeistof vaak corrosieremmers en stabilisatoren.
De exacte samenstelling hangt af van het merk en de installateur. Vaak wordt een mengsel gebruikt met een vriespunt tussen -15°C en -25°C. Sommige systemen gebruiken ook een speciale koelvloeistof voor de warmtepomp zelf, maar dat is anders dan het bodemcircuit. Het is belangrijk om te weten welke vloeistof jouw systeem gebruikt; dit staat meestal in het installatieboek of op een sticker bij de unit.
Let op: gebruik nooit zomaar water bij bijvullen, want dan verandert de concentratie en kan vorstschade ontstaan. Gebruik altijd de juiste vloeistof, die je kunt herkennen aan de specificaties van de fabrikant.
Hoe controleer je het niveau van de vloeistof?
Het niveau van de vloeistof in het bodemcircuit is belangrijk voor een goede werking. Als er te weinig vloeistof in zit, kan de pomp lucht aanzuigen en ontstaat er schade. Controleer het niveau minstens één keer per jaar, bij voorkeur voor het stookseizoen.
Het niveau is meestal af te lezen op een expansievat of via een kijkglas bij de pomp. Sommige systemen hebben een manometer. Het exacte niveau moet binnen de aangegeven zone liggen. Raadpleeg de handleiding van jouw warmtepomp voor de juiste waarde.
Als het niveau te laag is, vul je bij met de juiste vloeistof. Maar let op: een laag niveau kan ook duiden op een lek. Controleer daarom of er sprake is van een lekkage. Dat kun je doen door de vloeistof te onderzoeken op sporen van lekkage of door de installateur te laten controleren.
Hoe controleer je de kwaliteit van de vloeistof?
De kwaliteit van de vloeistof bepaalt of het systeem optimaal functioneert en lang meegaat. De belangrijkste aspecten zijn de concentratie antivries, de zuurgraad (pH-waarde) en de aanwezigheid van corrosieremmers.
De concentratie antivries kun je meten met een speciale refractometer, die je bij een installateur of online kunt kopen. De vriespuntwaarde moet binnen de specificaties van de fabrikant liggen. Als het vriespunt te hoog is, bijvoorbeeld boven -10°C, dan moet je antivries bijvullen.
De pH-waarde moet doorgaans tussen 7 en 9 zijn. Een te lage pH kan corrosie veroorzaken, een te hoge pH kan leiden tot kalkaanslag. Je kunt de pH meten met teststrips of een pH-meter. Als de pH buiten de norm is, moet de vloeistof worden behandeld of vervangen.
In het kort
- Controleer het vloeistofniveau minstens één keer per jaar, bij voorkeur in het najaar.
- Gebruik alleen de door de fabrikant aanbevolen vloeistof, nooit zomaar water.
- Meet de vriespuntwaarde met een refractometer als je twijfelt aan de concentratie antivries.
- Controleer de pH-waarde met teststrips; de ideale waarde is tussen 7 en 9.
- Laat de vloeistof elke 3 tot 5 jaar professioneel controleren en zo nodig vervangen.
- Let op tekenen van lekkage, zoals een drukkend expansievat of een vreemde geur.
- Noteer het merk en type vloeistof in je onderhoudsdossier, inclusief de mengverhouding.
Veelgestelde vragen
Kan ik zelf de vloeistof in het bodemcircuit bijvullen?
Ja, dat kan, maar het vereist de juiste vloeistof en een pompset om lucht te voorkomen. Raadpleeg eerst de handleiding. Als je twijfelt, laat het dan doen door een installateur.
Hoe vaak moet de vloeistof worden vervangen?
Meestal is dat elke 5 tot 10 jaar, afhankelijk van de kwaliteit en het onderhoud. Laat het elke 3 tot 5 jaar controleren door een installateur.
Wat kost het vervangen van de vloeistof?
De kosten hangen af van de grootte van het systeem en de arbeidskosten. Gemiddeld liggen de kosten tussen 500 en 1500 euro, inclusief materiaal en arbeid.
Wat gebeurt er als ik te weinig antivries gebruik?
Het vriespunt wordt hoger, waardoor de kans op bevriezing in de winter toeneemt. Dit kan leiden tot barsten in leidingen en dure reparaties.
Hoe herken ik een lek in het bodemcircuit?
Een continu dalend niveau, een drukkend expansievat, of vochtplekken bij de leidingen kunnen op een lek duiden. Laat dat direct controleren door een installateur.
Conclusie
Het goed onderhouden van de vloeistof in je grond-water warmtepomp is essentieel voor een lange levensduur en efficiënte werking. Door regelmatig het niveau en de kwaliteit te controleren, voorkom je dure storingen. Twijfel je ergens over? Schakel dan een erkende installateur in. Met dit onderhoud kun je jarenlang comfortabel en energiezuinig wonen.
Warmtepomp laten installeren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via WarmtepompRadar.
Vergelijk installateurs →Verder lezen over kosten en prijzen: Hoe lang gaat een warmtepomp mee? · Warmtepomp vs. cv-ketel: welke past bij jou? · Warmtepomp-subsidie 2026: de ISDE uitgelegd · Propaan (R290) of R32 als koudemiddel: wat betekent het voor je warmtepomp? · Hoeveel kW warmtepomp heb je nodig? · Warmtepomp-merken vergelijken (2026)
Lees ook: Grond-water warmtepomp: 7 veelgemaakte fouten bij installatie · Bodemwarmtepomp: werking, voor- en nadelen op een rij · Kosten grond-water warmtepomp: totaaloverzicht (incl. boring) · Grond-water vs. lucht-water warmtepomp: verschil en keuze · Boring voor warmtepomp: vergunning, regels en procedure · Grond-water warmtepomp storingen: top 5 en oplossingen — meer over grond-water warmtepompen
WarmtepompRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.
Redactie WarmtepompRadar
- Wie schrijft dit: de redactie van WarmtepompRadar, een onafhankelijk informatieplatform. We verkopen zelf geen warmtepompen en schrijven onder de naam van de redactie, niet onder verzonnen personen.
- Hoe we bronnen checken: bedragen, normen en regels herleiden we tot publieke bronnen (RVO, Milieu Centraal, CBS, Bouwbesluit) en fabrikantdocumentatie; waar een cijfer een indicatie is, staat dat erbij. Geen verzonnen reviews of scores.
- Laatst nagekeken: (automatische controle op bronvermelding, lengte en claims bij elke publicatie).
- Over de redactie · Werkwijze en redactiebeleid · Onafhankelijkheid