Steeds meer mensen ontdekken dat een warmtepomp niet alleen kan verwarmen, maar ook koelen. In de zomer zorgt dat voor aangename temperaturen in huis, zonder dat je een aparte airco hoeft aan te schaffen. Maar wat betekent dat voor je energierekening? Kun je echt besparen door je warmtepomp ook voor koeling te gebruiken, of kost het juist extra geld?
Het antwoord is genuanceerd. Koelen met een warmtepomp is vaak veel efficiënter dan koelen met een traditionele airco, maar het verbruikt wel degelijk stroom. Of je netto bespaart, hangt af van hoe je het gebruikt, hoe goed je huis geïsoleerd is en wat je anders zou hebben gedaan. In dit artikel leggen we uit hoe het zit, geven we concrete cijfers en delen we praktische tips om het maximale uit je koelfunctie te halen.
Hoe werkt koelen met een warmtepomp?
Een warmtepomp kan op twee manieren koelen: actief en passief. Actief koelen betekent dat de compressor draait en warmte uit je huis naar buiten pompt. Passief koelen (alleen bij bodemwarmtepompen) gebruikt het koele grondwater zonder compressor. Actief koelen verbruikt stroom, maar de efficiëntie is hoog: voor elke kilowattuur stroom die je gebruikt, verplaats je zo'n 4 tot 6 kilowattuur aan warmte. Dat is veel beter dan een airco, die gemiddeld een COP van 2,5 tot 3,5 heeft.
De koelfunctie werkt het beste met vloerverwarming of wandverwarming, omdat die grote oppervlakken hebben en met relatief hoge koeltemperaturen (14-18 graden) werken. Radiatoren koelen minder goed, omdat ze klein zijn en de koelvloeistof dan zo koud moet worden dat er condensatie op de ramen kan ontstaan. Een warmtepomp kan dus prima koelen, maar de manier waarop jouw huis is verwarmd, bepaalt het comfort en de efficiëntie.
Wat kost koelen met een warmtepomp?
Om een concreet beeld te geven: een vrijstaand huis van 150 vierkante meter met vloerverwarming en een lucht-waterwarmtepomp gebruikt voor koelen gemiddeld 400 tot 600 kilowattuur per jaar als je actief koelt. Dat kost tussen de 100 en 200 euro per jaar. Bij passief koelen met een bodemwarmtepomp is dat minder dan 20 euro per jaar. Ter vergelijking: een airco die hetzelfde huis koelt, verbruikt al snel 800 tot 1.200 kilowattuur per jaar, wat neerkomt op 200 tot 400 euro per jaar.
Let op: deze cijfers zijn indicaties en kunnen variëren. De werkelijke kosten hangen af van de buitentemperatuur, de gewenste binnentemperatuur, de isolatie en het gedrag van de bewoners. Als je de koelfunctie spaarzaam gebruikt en de thermostaat niet te laag zet, houd je de kosten laag. Daarnaast is het slim om te kijken naar dynamische energiecontracten: koel vooral tijdens daluren (bijvoorbeeld 's nachts) als de stroomprijs lager is.
Hoeveel bespaar je echt?
Stel dat je normaal gesproken een airco zou kopen voor 2.500 euro en dat je daar 5 jaar mee doet. De jaarlijkse energiekosten voor die airco zijn misschien 250 euro. Met een warmtepomp koel je voor 150 euro per jaar. Dan bespaar je dus 100 euro per jaar op energie, plus de afschrijving van de airco (500 euro per jaar). In totaal is dat een besparing van 600 euro per jaar, maar daar staat tegenover dat de warmtepomp zelf ook energie verbruikt voor verwarming. De koelfunctie is dus een bonus. Als je de warmtepomp al hebt voor verwarming, is de extra investering voor koeling vaak terugverdiend binnen 1 tot 2 jaar.
In het kort
- Zet de thermostaat niet lager dan 23-24 graden als je koelt; elke graad lager kost 5-8 procent extra energie.
- Kies voor een bodemwarmtepomp als passief koelen belangrijk is; dit kost bijna geen energie.
- Combineer koelen met vloerverwarming voor het hoogste comfort en rendement.
- Vraag de installateur of het model dat je kiest wel geschikt is voor actief koelen en vraag naar de koel-Capaciteit.
- Gebruik natuurlijke koeling (zoals 's nachts luchten) om de koelfunctie minder te hoeven gebruiken.
- Controleer of je dal- en piektarieven hebt en koel vooral in de goedkope uren als je een dynamisch contract hebt.
- Onderhoud de warmtepomp regelmatig; een goede instelling en schone filters verhogen het rendement.
Veelgestelde vragen
Kan elke warmtepomp koelen?
Nee, niet elke warmtepomp heeft een koelfunctie. Lucht-water- en bodemwarmtepompen kunnen vaak wel koelen, maar het is niet standaard. Vraag dit vooraf na bij je installateur en controleer de specificaties.
Is koelen met een warmtepomp duur?
Over het algemeen is koelen met een warmtepomp goedkoper dan met een airco. De kosten liggen gemiddeld tussen de 100 en 200 euro per jaar voor een gemiddeld huis, afhankelijk van gebruik en type warmtepomp.
Wat is passief koelen en hoe werkt het?
Passief koelen is alleen mogelijk bij bodemwarmtepompen. Het gebruikt het relatief koele grondwater om je huis te koelen zonder dat de compressor draait. Hierdoor is het energieverbruik minimaal, vaak minder dan 50 euro per jaar.
Moet ik mijn vloerverwarming extra laten koelen?
Nee, als je vloerverwarming hebt, kan die direct worden gebruikt voor koeling. De warmtepomp levert dan koud water door de leidingen. Zorg wel voor een goede regeling om condensvorming te voorkomen.
Conclusie
Koelen met een warmtepomp is een slimme manier om je huis comfortabel te houden zonder dat je een aparte airco nodig hebt. De extra energiekosten zijn beperkt, vooral als je kiest voor passief koelen bij een bodemwarmtepomp of als je de koelfunctie spaarzaam gebruikt. Als je anders een airco zou kopen, bespaar je op zowel de aanschaf als het energieverbruik, vaak tot wel 50 procent. Het is dus geen pure besparing, maar wel een verstandige investering voor meer wooncomfort in de zomer. Door bewust om te gaan met de thermostaat en gebruik te maken van natuurlijke koeling, houd je de kosten laag en het rendement hoog.
Warmtepomp laten installeren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via WarmtepompRadar.
Vergelijk installateurs →Verder lezen over kosten en prijzen: Hoe lang gaat een warmtepomp mee? · Warmtepomp vs. cv-ketel: welke past bij jou? · Warmtepomp-subsidie 2026: de ISDE uitgelegd · Propaan (R290) of R32 als koudemiddel: wat betekent het voor je warmtepomp? · Hoeveel kW warmtepomp heb je nodig? · Warmtepomp-merken vergelijken (2026)
Lees ook: Kosten van passief koelen met warmtepomp · Actief vs passief koelen: prijsverschil · Subsidie voor koelende warmtepompen · Energieverbruik van koelen met warmtepomp · Warmtepomp die koelt: prijzen per type · Terugverdientijd van koelende warmtepomp — meer over koelen met warmtepomp
WarmtepompRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.
Redactie WarmtepompRadar
- Wie schrijft dit: de redactie van WarmtepompRadar, een onafhankelijk informatieplatform. We verkopen zelf geen warmtepompen en schrijven onder de naam van de redactie, niet onder verzonnen personen.
- Hoe we bronnen checken: bedragen, normen en regels herleiden we tot publieke bronnen (RVO, Milieu Centraal, CBS, Bouwbesluit) en fabrikantdocumentatie; waar een cijfer een indicatie is, staat dat erbij. Geen verzonnen reviews of scores.
- Laatst nagekeken: (automatische controle op bronvermelding, lengte en claims bij elke publicatie).
- Over de redactie · Werkwijze en redactiebeleid · Onafhankelijkheid