De winter is de ultieme test voor je warmtepomp. Juist nu, bij vriestemperaturen, komen de meeste problemen aan het licht. Misschien valt het verbruik tegen, is het binnen niet warm genoeg of hoor je vreemde geluiden. Vaak ligt de oorzaak niet bij de pomp zelf, maar bij de manier waarop je ermee omgaat.
In dit artikel zetten we de 7 meest gemaakte fouten op een rij die huiseigenaren in de winter met hun warmtepomp maken. We leggen uit hoe je ze herkent en wat je eraan kunt doen. Zo haal je het maximale uit je warmtepomp, ook als het buiten vriest.
Fout 1: De thermostaat 's nachts verlagen
Veel mensen verlagen de thermostaat 's nachts om energie te besparen, omdat ze dat gewend zijn van een cv-ketel. Bij een warmtepomp werkt dat averechts. Als je de temperatuur flink laat zakken, moet de warmtepomp 's ochtends extra hard werken om het huis weer op te warmen. Dat kost meer energie dan de hele nacht een constante, iets lagere temperatuur aanhouden.
Beter is het om de temperatuur 's nachts maar een graad of twee te verlagen, of zelfs helemaal niet. Houd de temperatuur stabiel rond de 19 graden als je slaapt, en zet hem overdag op 20 of 21 graden. Zo draait de pomp gelijkmatig en blijft het rendement hoog.
Fout 2: De pomp uitschakelen bij vorst
Sommige huiseigenaren zetten de warmtepomp uit als het streng vriest, uit angst dat de pomp het niet aankan of om energie te besparen. Dat is een grote vergissing. Een warmtepomp is juist ontworpen om ook bij lage temperaturen te werken. Als je hem uitschakelt, koelt het huis af en moet de pomp later weer heel hard werken om de boel op te warmen. Bovendien kan bevriezing van leidingen ontstaan als de pomp langdurig uitstaat.
Laat de warmtepomp dus altijd aanstaan, ook tijdens vorstperiodes. Moderne warmtepompen zijn tot ver onder het vriespunt efficiënt, vaak tot -15 graden of lager. Alleen bij extreem lage temperaturen kan een back-up (zoals een elektrisch element) bijspringen, maar dat is normaal en niet iets om je zorgen over te maken.
Fout 3: De buffervat of boiler te klein kiezen
Een te kleine buffervat voor je cv-systeem of een te kleine warmwaterboiler kan in de winter voor problemen zorgen. De warmtepomp heeft tijd nodig om water op te warmen. Als de boiler te klein is, raakt het warme water snel op en moet de pomp elke keer opnieuw opstarten. Dat verhoogt het energieverbruik en kan comfortproblemen geven.
Kies daarom voor een boiler die past bij het aantal personen in je huishouden. Gemiddeld is 50 liter per persoon een goede richtlijn. Voor een buffervat geldt: hoe groter, hoe beter het systeem kan pendelen. Laat je hierover adviseren door een installateur, want een te groot vat is ook niet efficiënt.
In het kort
- Houd de thermostaat constant, verlaag deze 's nachts maximaal 1-2 graden
- Laat de warmtepomp ook bij vorst gewoon aanstaan
- Controleer of de boiler niet te klein is voor je huishouden
- Laat de ingestelde watertemperatuur niet te hoog (hoger dan 45°C) zijn, dit verhoogt het verbruik
- Zet de pomp niet uit als je een week weg bent; zet hem op vakantiestand
- Laat je warmtepomp jaarlijks onderhouden door een erkende installateur
- Houd radiatoren en convectoren vrij van obstakels
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn warmtepomp 's nachts uitzetten om energie te besparen?
Nee, dat is een misvatting. Een warmtepomp werkt het meest efficiënt bij een constante temperatuur. Uitzetten zorgt ervoor dat de pomp 's ochtends extra hard moet werken, wat meer energie kost.
Werkt een warmtepomp wel bij temperaturen onder het vriespunt?
Ja, moderne warmtepompen zijn ontworpen om tot -15°C of lager te werken. Alleen bij extreem koude periodes kan een elektrisch element bijspringen. Dit is normaal en geen teken van een storing.
Wat is de ideale temperatuur voor mijn warmtepomp in de winter?
Streef naar een constante temperatuur van 19-21 graden. 's Nachts kun je deze 1-2 graden verlagen, maar zet hem niet lager dan 18 graden om het rendement hoog te houden.
Hoe vaak moet ik mijn warmtepomp laten onderhouden?
Laat je warmtepomp minstens één keer per jaar onderhouden door een erkende installateur. Dit voorkomt storingen en zorgt dat hij optimaal blijft presteren.
Conclusie
Door deze 7 veelgemaakte fouten te vermijden, zorg je ervoor dat je warmtepomp ook in de winter optimaal presteert. Het draait vooral om een constante temperatuur, het niet uitschakelen van de pomp en het goed afstemmen van je systeem. Zo bespaar je energie, houd je het comfortabel en verleng je de levensduur van je warmtepomp. Bij twijfel of vragen? Raadpleeg altijd een ervaren installateur.
Warmtepomp laten installeren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via WarmtepompRadar.
Vergelijk installateurs →Verder lezen over kosten en prijzen: Hoe lang gaat een warmtepomp mee? · Warmtepomp vs. cv-ketel: welke past bij jou? · Warmtepomp-subsidie 2026: de ISDE uitgelegd · Propaan (R290) of R32 als koudemiddel: wat betekent het voor je warmtepomp? · Hoeveel kW warmtepomp heb je nodig? · Warmtepomp-merken vergelijken (2026)
Lees ook: Hoe werkt een warmtepomp bij vrieskou? · Wat is de invloed van buitentemperatuur op de COP? · Waarom daalt het rendement van een warmtepomp in de winter? · Wat is een SCOP en waarom is die belangrijk? · Hoe presteert een lucht-water warmtepomp in de zomer? · Kan een warmtepomp koelen in de zomer? — meer over seizoensgebonden werking
WarmtepompRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.
Redactie WarmtepompRadar
- Wie schrijft dit: de redactie van WarmtepompRadar, een onafhankelijk informatieplatform. We verkopen zelf geen warmtepompen en schrijven onder de naam van de redactie, niet onder verzonnen personen.
- Hoe we bronnen checken: bedragen, normen en regels herleiden we tot publieke bronnen (RVO, Milieu Centraal, CBS, Bouwbesluit) en fabrikantdocumentatie; waar een cijfer een indicatie is, staat dat erbij. Geen verzonnen reviews of scores.
- Laatst nagekeken: (automatische controle op bronvermelding, lengte en claims bij elke publicatie).
- Over de redactie · Werkwijze en redactiebeleid · Onafhankelijkheid