Koelen met een warmtepomp: zo regel je het

Steeds meer mensen kiezen voor een warmtepomp, maar wist je dat je er ook mee kunt koelen? In de zomer kan een warmtepomp je huis aangenaam koel houden, zonder dat je een aparte airconditioning nodig hebt. Er zijn twee manieren: passieve en actieve koeling. In dit artikel leggen we uit wat het verschil is, hoe je het instelt en waar je op moet letten.

Niet elke warmtepomp kan koelen. Het hangt af van het type en de installatie. Vooral lucht-water- en grond-water-warmtepompen kunnen vaak koelen. We vertellen je hoe je dit regelt en wat de voor- en nadelen zijn, zodat je een weloverwogen keuze maakt.

Wat is passieve koeling?

Bij passieve koeling gebruikt de warmtepomp de natuurlijke koude van de bodem of het grondwater om je huis te koelen, zonder dat de compressor (de pomp die warmte verplaatst) hard hoeft te werken. Dit kan alleen bij grond-water-warmtepompen (ook wel brine-water genoemd). De koude vloeistof uit de grond wordt direct naar de vloerverwarming of wandverwarming gestuurd, waardoor je huis afkoelt.

Het voordeel is dat het heel energiezuinig is: de pomp gebruikt alleen een circulatiepomp om het water rond te pompen. Het stroomverbruik is laag, vaak maar 50 tot 100 watt. Het nadeel is dat de koeling minder krachtig is dan actieve koeling. De temperatuur van het water uit de grond is meestal rond de 10 tot 12 graden, waardoor de kamertemperatuur maar een paar graden daalt. Het is dus niet geschikt om een huis sterk te koelen op een hete dag.

Passieve koeling werkt het best in combinatie met vloerverwarming of wandverwarming, omdat die grote oppervlaktes hebben en zo een gelijkmatige koeling geven. Radiatoren zijn minder geschikt omdat ze klein zijn en minder warmte afgeven. Let op: de regeling moet wel zo zijn ingesteld dat er geen condensvorming ontstaat op de vloer. Daarom wordt de watertemperatuur vaak automatisch begrensd.

Wat is actieve koeling?

Bij actieve koeling draait de warmtepomp als het ware om. In de zomer onttrekt hij warmte uit je huis en geeft die af aan de buitenlucht of de bodem. Dit werkt bij zowel lucht-water- als grond-water-warmtepompen. De compressor draait actief, waardoor het stroomverbruik hoger ligt dan bij passieve koeling, maar wel een stuk lager dan bij een traditionele airconditioner.

Actieve koeling kan je huis echt goed koelen: het water dat naar de vloerverwarming gaat kan bijvoorbeeld 7 tot 10 graden zijn, waardoor de kamertemperatuur flink daalt. Bij lucht-water-warmtepompen is het wel zo dat de koeling minder efficiënt is als de buitentemperatuur heel hoog is, omdat de warmtepomp dan meer moeite moet doen om warmte af te geven. Toch is het een comfortabele oplossing voor de zomer.

Een groot voordeel van actieve koeling is dat het ook werkt met radiatoren, hoewel vloerverwarming nog steeds de voorkeur heeft voor een gelijkmatige temperatuur. Het nadeel is dat het energie verbruikt, dus je energierekening zal in de zomer wat hoger zijn. Toch is het vaak nog steeds voordeliger dan een losse airco, omdat je dezelfde warmtepomp gebruikt. De kosten voor actieve koeling liggen vaak tussen de 50 en 150 euro per jaar extra aan stroom, afhankelijk van het gebruik en de grootte van je huis.

Hoe stel je koeling in?

Het instellen van koeling verschilt per merk en type warmtepomp. Meestal moet je in het menu van de thermostaat of de warmtepomp zelf de modus 'koelen' selecteren. Vaak staat er een aparte knop of instelling voor 'cooling'. Bij sommige systemen moet je ook de gewenste watertemperatuur instellen. Voor koeling is dat doorgaans tussen de 7 en 12 graden, afhankelijk van het type systeem.

Let op: het is belangrijk dat de thermostaat zo is ingesteld dat het niet te koud wordt. Een temperatuur van 22 tot 24 graden is meestal comfortabel. Zet de koeling niet te laag, want dat kost extra energie en kan leiden tot condensvorming op koude oppervlakken. Ook is het verstandig om de koeling alleen aan te zetten als het buiten echt warm is, bijvoorbeeld boven de 25 graden, zodat je niet onnodig energie verbruikt.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Koelen met een warmtepomp is een slimme manier om je huis ook in de zomer comfortabel te houden. Passieve koeling is bijzonder energiezuinig, maar alleen geschikt voor grond-water-systemen. Actieve koeling werkt nagenoeg overal en kan je huis echt koel houden, al kost het wel wat extra stroom. Zorg dat je bij de aanschaf van je warmtepomp direct de koeloptie meeneemt, want achteraf is het vaak lastig. Met de juiste instellingen en verwachtingen geniet je jarenlang van een koel huis, zonder dat je een aparte airco nodig hebt.

Verder lezen over kosten en prijzen: Hoe lang gaat een warmtepomp mee? · Warmtepomp vs. cv-ketel: welke past bij jou? · Warmtepomp-subsidie 2026: de ISDE uitgelegd · Propaan (R290) of R32 als koudemiddel: wat betekent het voor je warmtepomp? · Hoeveel kW warmtepomp heb je nodig? · Warmtepomp-merken vergelijken (2026)

Lees ook: Wat kost een warmtepomp in 2026? · Wat is het verschil tussen een lucht-water en grond-water warmtepomp? · Hoeveel bespaar je met een warmtepomp op je energierekening? · Kan een warmtepomp in een oud huis? · Wat is een all-electric warmtepomp en is dat iets voor jou? · Hoe kies je het juiste vermogen voor je warmtepomp? — meer over toekomst van warmtepompen

WarmtepompRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.