Overweeg je een warmtepomp, dan kom je al snel voor de keuze: een luchtwarmtepomp of een grondwarmtepomp. Beide systemen onttrekken warmte uit de omgeving en gebruiken die om je huis te verwarmen. Maar ze verschillen flink in kosten, benodigde ruimte en rendement. In dit artikel vergelijken we ze eerlijk, zodat jij een weloverwogen keuze kunt maken.
De ene warmtepomp is niet 'beter' dan de andere; het hangt af van je woning, je tuin en je budget. We leggen de belangrijkste verschillen uit, geven praktische aandachtspunten en beantwoorden veelgestelde vragen. Zo weet jij straks welke warmtepomp het beste bij jou past.
Installatiekosten: wat mag je verwachten?
De aanschaf- en installatiekosten verschillen flink. Een luchtwarmtepomp is in aanschaf goedkoper: de totaalprijs ligt vaak tussen de 5.000 en 12.000 euro, afhankelijk van het vermogen en het merk. De installatie is relatief eenvoudig, omdat er geen grondboring nodig is. Je plaatst de buitenunit naast de gevel en de binnenunit in de technische ruimte of garage.
Een grondwarmtepomp is duurder. De prijs varieert meestal van 15.000 tot 30.000 euro, inclusief de grondboring of grondcollector. Die boring is een grote kostenpost, maar wel eenmalig. De levensduur van een grondwarmtepomp is vaak langer, en het rendement is hoger, waardoor je maandlasten lager kunnen uitvallen.
Houd ook rekening met eventuele subsidie: de ISDE-subsidie geldt voor beide typen, maar het bedrag is hoger voor grondwarmtepompen. De exacte hoogte hangt af van het vermogen en het jaar van aanschaf.
Ruimte: binnen en buiten
Een luchtwarmtepomp bestaat uit een buitenunit en een binnenunit. De buitenunit is vergelijkbaar met een airconditioning-unit en plaats je aan de gevel of op het dak. Die unit heeft vrij zicht nodig op de buitenlucht, dus zet hem niet te dicht bij een muur of haag. Binnen heb je een binnenunit nodig, vaak een compacte kast die je in de berging of meterkast kunt plaatsen.
Een grondwarmtepomp heeft geen buitenunit, maar vraagt wél ruimte in de tuin. Bij een horizontale collector moet je een groot stuk tuin (circa 50 tot 150 vierkante meter) openbreken om leidingen te leggen. Bij een verticale boring is die ruimte niet nodig, maar dan moet er wel een boorinstallatie komen die diep de grond in gaat. Dat kan tijdelijk wat overlast geven, maar achteraf zie je er niets van.
Binnen neemt een grondwarmtepomp iets meer ruimte in dan een luchtwarmtepomp, omdat er een groter buffervat en vaak een boilervat nodig zijn. Zorg dus voor voldoende ruimte in de technische ruimte.
Rendement en energieverbruik
Het rendement van een warmtepomp wordt uitgedrukt in SCOP (seasonal coefficient of performance). Hoe hoger het cijfer, hoe efficiënter de warmtepomp. Een luchtwarmtepomp haalt in de praktijk een SCOP van 3 tot 4, wat betekent dat je met 1 kWh stroom 3 tot 4 kWh warmte produceert. Bij temperaturen onder het vriespunt daalt het rendement, omdat de buitenlucht kouder is.
Een grondwarmtepomp gebruikt de constante temperatuur van de grond (rond de 10 tot 12 graden) en behaalt daardoor een hoger rendement: SCOP van 4 tot 5. Dat betekent dat je op jaarbasis minder stroom verbruikt en dus lagere energiekosten hebt. Het verschil is groter naarmate de buitentemperatuur lager is, dus bij strenge winters.
Let op: het rendement hangt ook af van de afgiftetemperatuur. Lage-temperatuurverwarming (vloerverwarming of lage-temperatuurradiatoren) is essentieel voor beide systemen. Met radiatoren die op hoge temperatuur werken, daalt het rendement aanzienlijk.
Geschiktheid voor verschillende tuinen
Je tuin speelt een grote rol bij de keuze. Een luchtwarmtepomp vraagt weinig buitenruimte: alleen een plek voor de buitenunit, bij voorkeur op het noorden of oosten, uit de wind. Heb je een kleine stadstuin, dan is een luchtwarmtepomp vaak de enige optie.
Een grondwarmtepomp met horizontale collector heeft een grote tuin nodig: reken op 50 tot 150 m², afhankelijk van de warmtevraag. Een verticale boring heeft die ruimte niet nodig, dus ook bij een kleine tuin kun je een grondwarmtepomp plaatsen, maar dan moet er wel toegang zijn voor een boorinstallatie. In sommige gebieden is boren in de grond aan vergunningen gebonden, dus check dat van tevoren.
Ook de bodemgesteldheid is belangrijk: in een gebied met veel grondwater of rotsen kan boren lastiger en duurder zijn. Een luchtwarmtepomp is in dat opzicht overal inzetbaar.
In het kort
- Laat een warmteverliesberekening maken om het benodigde vermogen te bepalen.
- Vergelijk offertes van minimaal drie installateurs, want prijzen verschillen.
- Vraag naar de SCOP-waarde en de geluidsproductie van de buitenunit.
- Check of je voldoende ruimte hebt voor een buffervat bij een grondwarmtepomp.
- Controleer of je tuin geschikt is voor een horizontale collector of dat boren noodzakelijk is.
- Combineer de warmtepomp met vloerverwarming of lage-temperatuurradiatoren voor maximaal rendement.
- Denk aan de terugverdientijd: grondwarmtepompen zijn duurder in aanschaf, maar goedkoper in gebruik.
Veelgestelde vragen
Is een grondwarmtepomp altijd zuiniger dan een luchtwarmtepomp?
Ja, over het algemeen wel. Een grondwarmtepomp heeft een hoger rendement (SCOP 4-5) dan een luchtwarmtepomp (SCOP 3-4), doordat de grond een constante temperatuur heeft. Daardoor verbruik je minder stroom, vooral in de winter.
Kan ik een luchtwarmtepomp zelf installeren?
Het is sterk af te raden. Een warmtepomp moet worden geïnstalleerd door een gecertificeerd installateur. Zelf installeren kan leiden tot onjuiste werking, schade en verlies van garantie. Bovendien kom je alleen met een erkende installateur in aanmerking voor subsidie.
Heb ik een grote tuin nodig voor een grondwarmtepomp?
Voor een horizontale collector wel: reken op 50 tot 150 m². Voor een verticale boring heb je geen grote tuin nodig, maar wel toegang voor een boorinstallatie. In veel gevallen kan een grondwarmtepomp dus ook bij een kleinere tuin.
Wat is het geluidsniveau van een luchtwarmtepomp?
De buitenunit van een luchtwarmtepomp produceert geluid, meestal tussen 40 en 60 dB. Dat is vergelijkbaar met een koelkast. Plaats de unit niet direct naast een slaapkamerraam of de erfgrens en informeer naar de geluidsproductie bij de leverancier.
Conclusie
De keuze tussen een luchtwarmtepomp en een grondwarmtepomp hangt af van je budget, je ruimte en je wensen. Een luchtwarmtepomp is voordeliger in aanschaf en eenvoudiger te plaatsen, ideaal voor kleinere tuinen. Een grondwarmtepomp is duurder, maar biedt een hoger rendement en lagere energiekosten, mits je tuin geschikt is of je een boring wilt laten doen. Laat je altijd goed adviseren door een erkend installateur en vergelijk meerdere offertes. Zo kies je de warmtepomp die écht bij jou past.
Warmtepomp laten installeren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via WarmtepompRadar.
Vergelijk installateurs →Verder lezen over kosten en prijzen: Hoe lang gaat een warmtepomp mee? · Warmtepomp vs. cv-ketel: welke past bij jou? · Warmtepomp-subsidie 2026: de ISDE uitgelegd · Propaan (R290) of R32 als koudemiddel: wat betekent het voor je warmtepomp? · Hoeveel kW warmtepomp heb je nodig? · Warmtepomp-merken vergelijken (2026)
Lees ook: Wat kost een warmtepomp in 2026? · Wat is het verschil tussen een lucht-water en grond-water warmtepomp? · Hoeveel bespaar je met een warmtepomp op je energierekening? · Kan een warmtepomp in een oud huis? · Wat is een all-electric warmtepomp en is dat iets voor jou? · Hoe kies je het juiste vermogen voor je warmtepomp? — meer over toekomst van warmtepompen
WarmtepompRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.
Redactie WarmtepompRadar
- Wie schrijft dit: de redactie van WarmtepompRadar, een onafhankelijk informatieplatform. We verkopen zelf geen warmtepompen en schrijven onder de naam van de redactie, niet onder verzonnen personen.
- Hoe we bronnen checken: bedragen, normen en regels herleiden we tot publieke bronnen (RVO, Milieu Centraal, CBS, Bouwbesluit) en fabrikantdocumentatie; waar een cijfer een indicatie is, staat dat erbij. Geen verzonnen reviews of scores.
- Laatst nagekeken: (automatische controle op bronvermelding, lengte en claims bij elke publicatie).
- Over de redactie · Werkwijze en redactiebeleid · Onafhankelijkheid