Als je warmtepompen vergelijkt, kom je twee termen tegen: COP en SCOP. Beide zeggen iets over de efficiëntie, maar ze vertellen een heel ander verhaal. De COP is een momentopname uit een laboratorium, terwijl de SCOP het gemiddelde rendement over een heel stookseizoen weergeeft. Voor een bewuste keuze is het belangrijk om het verschil te begrijpen en te weten welke waarde je wanneer moet gebruiken.
In dit artikel leggen we uit wat COP en SCOP precies betekenen, hoe ze worden gemeten, en waarom je bij het vergelijken van warmtepompen vooral naar de SCOP moet kijken. Ook geven we praktische tips hoe je deze cijfers gebruikt om tot een weloverwogen beslissing te komen – zonder je te verliezen in technische details.
Wat is COP en hoe wordt het gemeten?
COP staat voor Coefficient of Performance en geeft aan hoeveel warmte een warmtepomp levert per eenheid energie die hij verbruikt. Een COP van 4 betekent bijvoorbeeld dat de warmtepomp 4 kWh warmte levert voor elke 1 kWh elektriciteit die hij opneemt. Hoe hoger de COP, hoe efficiënter de warmtepomp op dat specifieke moment werkt.
De COP wordt gemeten onder vaste laboratoriumomstandigheden. Fabrikanten testen de warmtepomp bij een bepaalde bron- en afgiftetemperatuur, vaak rond de 7°C buitentemperatuur en 35°C watertemperatuur voor vloerverwarming. Dit is een ideale situatie, die in de praktijk maar zelden voorkomt. In de winter, bij lagere buitentemperaturen, daalt de COP aanzienlijk – soms tot onder de 2 bij strenge vorst.
Daarom is de COP vooral handig om het maximale rendement van een apparaat te kennen, maar niet om realistische prestaties te vergelijken. Het is alsof je het brandstofverbruik van een auto beoordeelt op basis van één ideale snelwegrit, terwijl je vooral in de stad rijdt.
Wat is SCOP en waarom is dat relevanter?
SCOP staat voor Seasonal Coefficient of Performance en is het gemiddelde rendement over een heel stookseizoen. Hierbij wordt rekening gehouden met wisselende buitentemperaturen, deellast (wanneer de warmtepomp niet op vol vermogen draait) en soms ook warmwaterproductie. De SCOP wordt bepaald volgens een Europese norm (EN 14825) en wordt uitgedrukt in een cijfer dat veel dichter bij de dagelijkse praktijk ligt.
Een SCOP van 4,5 wil zeggen dat de warmtepomp over het hele jaar gemiddeld 4,5 kWh warmte levert per kWh elektriciteit. Dit cijfer is daardoor veel beter geschikt om warmtepompen met elkaar te vergelijken. Het geeft een reëel beeld van wat je aan energiekosten mag verwachten, of het nu gaat om een lucht-water of bodem-water warmtepomp.
Let op: de SCOP hangt af van het klimaat en de afgiftetemperatuur. In Nederland wordt vaak uitgegaan van een gemiddeld klimaat (gemiddeld over Europa) en een lage temperatuur (35°C) voor vloerverwarming. Als jij radiatoren op 55°C gebruikt, zal de werkelijke seizoensrendement lager uitvallen dan de opgegeven SCOP. Vraag daarom altijd naar de SCOP bij de voor jou relevante temperaturen.
Hoe gebruik je COP en SCOP bij het vergelijken?
Bij het kiezen van een warmtepomp is de SCOP het belangrijkste cijfer. Het vertelt je hoeveel energie je op jaarbasis verbruikt. Een hogere SCOP betekent een lager elektriciteitsverbruik en dus lagere energiekosten. De COP kun je beter links laten liggen, want die geeft alleen een theoretisch maximum aan.
Vergelijk je twee modellen, kijk dan naar de SCOP bij een lage temperatuur (35°C) als je vloerverwarming hebt, of bij een hoge temperatuur (55°C) als je radiatoren gebruikt. Fabrikanten vermelden deze waarden in de technische specificaties. Soms wordt ook de SCOP voor warm water (SCOPwh) apart gegeven – die is vaak lager, omdat water verwarmen minder efficiënt is.
Let verder op het energielabel: dat is gebaseerd op de SCOP en verdeelt warmtepompen in klassen van A+++ tot en met G. Een A+++ label betekent dat de SCOP hoger is dan 5,1, een A++ label staat voor een SCOP tussen 4,6 en 5,1. Zo kun je snel zien hoe efficiënt een warmtepomp is, zonder alle cijfers te hoeven duiken.
In het kort
- Gebruik altijd de SCOP, niet de COP, bij het vergelijken van warmtepompen.
- Zoek de SCOP op bij de afgiftetemperatuur die bij jouw woning past (35°C of 55°C).
- Houd rekening met het klimaat: de SCOP is gemiddeld voor Europa, in Nederland kan de werkelijke waarde iets afwijken.
- Vraag de installateur om de SCOP voor de specifieke situatie in jouw huis te berekenen.
- Let op het energielabel: A+++ is het zuinigst, maar de verschillen binnen de klasse kunnen groot zijn.
- Check of de SCOP is bepaald volgens de nieuwste norm (EN 14825) – oudere metingen kunnen anders uitpakken.
- Vergeet niet dat ook de kwaliteit van de installatie en de afstelling van de warmtepomp het uiteindelijke rendement beïnvloeden.
Veelgestelde vragen
Waarom is de COP in de winter lager?
De COP daalt naarmate het temperatuurverschil tussen de bron (buitenlucht) en de afgifte (vloerverwarming of radiatoren) groter wordt. In de winter is de buitenlucht kouder, waardoor de warmtepomp harder moet werken om dezelfde warmte te leveren.
Kan ik de COP omrekenen naar SCOP?
Nee, dat kan niet eenvoudig. De SCOP is een gewogen gemiddelde over het seizoen en houdt rekening met deellast en variabele temperaturen. De COP is een momentopname. Daarom moet je altijd de SCOP gebruiken voor een realistische vergelijking.
Is een hogere SCOP altijd beter?
Over het algemeen wel, maar een hogere SCOP gaat vaak gepaard met een hogere aanschafprijs. Kijk daarom naar de totale kosten over de levensduur: de meerprijs van een zuinigere warmtepomp kan zich terugverdienen via lagere energierekeningen.
Wordt de SCOP gemeten in de praktijk?
Nee, de SCOP wordt berekend volgens een gestandaardiseerde methode in een testopstelling, maar de test simuleert wel een heel stookseizoen. De werkelijke prestatie hangt af van je woning, je stookgedrag en de kwaliteit van de installatie.
Conclusie
Kortom: vergeet de COP en richt je op de SCOP. Deze waarde geeft een realistisch beeld van het jaarlijkse rendement en is daarmee essentieel bij het vergelijken van warmtepompen. Gebruik de SCOP bij de juiste afgiftetemperatuur en houd rekening met je specifieke woonsituatie. Zo kun je een weloverwogen keuze maken die niet alleen goed is voor het milieu, maar ook voor je portemonnee.
Warmtepomp laten installeren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via WarmtepompRadar.
Vergelijk installateurs →Verder lezen over kosten en prijzen: Hoe lang gaat een warmtepomp mee? · Warmtepomp vs. cv-ketel: welke past bij jou? · Warmtepomp-subsidie 2026: de ISDE uitgelegd · Propaan (R290) of R32 als koudemiddel: wat betekent het voor je warmtepomp? · Hoeveel kW warmtepomp heb je nodig? · Warmtepomp-merken vergelijken (2026)
Lees ook: Waarom is een hybride warmtepomp vaak beter dan een volledige? · Wat kost een warmtepomp echt? Een totaaloverzicht · Hoe werkt een warmtepomp precies? Uitleg in simpele taal · Veelgemaakte fout: te klein vermogen gekozen · Veelgemaakte fout: te groot vermogen gekozen · Hoe belangrijk is de SCOP-waarde bij het kiezen van een warmtepomp? — meer over veelgemaakte fouten
WarmtepompRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.
Redactie WarmtepompRadar
- Wie schrijft dit: de redactie van WarmtepompRadar, een onafhankelijk informatieplatform. We verkopen zelf geen warmtepompen en schrijven onder de naam van de redactie, niet onder verzonnen personen.
- Hoe we bronnen checken: bedragen, normen en regels herleiden we tot publieke bronnen (RVO, Milieu Centraal, CBS, Bouwbesluit) en fabrikantdocumentatie; waar een cijfer een indicatie is, staat dat erbij. Geen verzonnen reviews of scores.
- Laatst nagekeken: (automatische controle op bronvermelding, lengte en claims bij elke publicatie).
- Over de redactie · Werkwijze en redactiebeleid · Onafhankelijkheid