Stroomtarief vs gastarief: wanneer is een warmtepomp goedkoper?

De ene dag lees je dat een warmtepomp je honderden euro's per jaar bespaart, de andere dag hoor je dat het juist duurder uitpakt. Hoe zit dat nu precies? Het antwoord hangt vooral af van twee dingen: de prijs die jij betaalt voor gas en de prijs die je betaalt voor stroom. In dit artikel leggen we helder uit bij welke verhouding tussen die twee tarieven een warmtepomp voordeliger wordt dan een cv-ketel.

We gaan uit van een gemiddeld Nederlands huishouden dat aardgas gebruikt voor verwarming en warm water. Je krijgt een concrete rekensom, uitleg over de invloed van het rendement van je cv-ketel en warmtepomp, en praktische tips om de juiste keuze te maken. Zo weet jij precies waar je aan toe bent, zonder ingewikkelde formules.

De basis: rendement van cv-ketel en warmtepomp

Een cv-ketel verbrandt gas en zet dat om in warmte. Het rendement van een moderne hr-ketel ligt rond de 90 tot 95 procent. Dat betekent dat bijna alle energie uit het gas nuttig wordt gebruikt. Een warmtepomp werkt anders: die verplaatst warmte van buiten naar binnen, aangedreven door elektriciteit. Het rendement wordt uitgedrukt in de SCOP (Seasonal Coefficient of Performance). Voor een lucht-waterwarmtepomp ligt die vaak tussen 3,5 en 4,5, en voor een grondgebonden warmtepomp soms nog hoger. Dat wil zeggen: voor elke kilowattuur (kWh) stroom die de pomp verbruikt, leveren ze 3,5 tot 4,5 kWh warmte.

Om de kosten te vergelijken, moet je dus niet alleen naar de prijs per kubieke meter gas of per kWh stroom kijken, maar ook meenemen hoeveel warmte je daaruit haalt. Eén kubieke meter gas (ongeveer 9,8 kWh aan energie) levert met een hr-ketel dus ongeveer 8,8 tot 9,3 kWh warmte op. Een warmtepomp met een SCOP van 4 heeft voor dezelfde 9 kWh warmte ongeveer 2,25 kWh stroom nodig. De verhouding tussen de prijs van een kWh stroom en de prijs van een m³ gas is daarom cruciaal.

Vaste contracten versus dynamische tarieven

De tarieven die je betaalt, verschillen per contract. Met een vast contract weet je precies wat je betaalt, maar vaak is dat gebaseerd op gemiddelden. De afgelopen jaren zien we dat de verhouding tussen stroom en gas sterk schommelt. In 2026 liggen de gemiddelde prijzen voor nieuwe contracten vaak tussen de 1,20 en 1,60 euro per m³ gas en tussen de 0,25 en 0,40 euro per kWh stroom. Dat is gunstig voor de warmtepomp, want stroom is relatief goedkoop vergeleken met gas.

Met een dynamisch contract betaal je per uur de actuele marktprijs. Op zonnige of winderige momenten kan stroom heel goedkoop zijn, soms zelfs onder de 0,10 euro per kWh. In de winteravond kan de prijs juist pieken tot boven de 0,60 euro. Als je een warmtepomp hebt, kun je slim gebruikmaken van goedkope uren door de woning overdag voor te verwarmen. Dat maakt de warmtepomp nog aantrekkelijker. Maar het vereist wel dat je thuis bent of een slimme thermostaat hebt die dat automatisch doet. Voor wie niet wil omkijken naar de marktprijzen, is een vast of variabel contract eenvoudiger, maar dan mis je misschien wel de laagste tarieven.

Rekenvoorbeeld voor een gemiddeld huis

Laten we het concreet maken. Een tussenwoning uit 2005 met een aardgasverbruik van 1.200 m³ per jaar en een hr-ketel verbruikt jaarlijks 1.200 m³ gas. In 2026 betaal je daarvoor met een vast contract vaak tussen de 1.400 en 1.900 euro. Een lucht-waterwarmtepomp met een SCOP van 4,0 heeft voor diezelfde warmte ongeveer 1.200 m³ × 9,8 kWh / 4,0 = 2.940 kWh stroom nodig. Tegen een stroomprijs van 0,30 euro per kWh kost dat zo'n 880 euro. Daar komen nog wat extra kosten voor warm water bij, maar die zijn verwaarloosbaar. De besparing op de energierekening is dus zo'n 500 tot 1.000 euro per jaar, afhankelijk van de tarieven.

Maar die besparing staat tegenover een forse investering. Een goede lucht-waterwarmtepomp inclusief installatie kost vaak tussen de 10.000 en 15.000 euro. Daar kun je de ISDE-subsidie van afhalen, die in 2026 voor zo'n systeem vaak rond de 2.500 tot 3.000 euro ligt. Je netto investering is dan circa 7.500 tot 12.000 euro. Met een jaarlijkse besparing van 750 euro gemiddeld, verdien je dat terug in 10 tot 16 jaar. Als je ook nog zonnepanelen hebt, waardoor je de stroom deels zelf opwekt, kan de terugverdientijd flink korter worden. Met een eigen verbruik van 30 tot 50 procent van de opgewekte stroom, betaal je voor die stroom geen variabele kosten meer, alleen de investering in de panelen.

Veelgestelde vragen

Conclusie

De vraag of een warmtepomp goedkoper is dan een cv-ketel hangt dus vooral af van de verhouding tussen de stroom- en gasprijs, het rendement van de systemen en je eigen verbruik. Met de huidige tarieven is een warmtepomp voor de meeste huishoudens voordeliger in gebruik, maar de investering is fors. Het is verstandig om een realistische berekening te maken voor jouw situatie en om meerdere offertes aan te vragen. Zo weet je zeker dat je niet alleen goedkoper uit bent, maar ook comfortabel woont.

Verder lezen over kosten en prijzen: Hoe lang gaat een warmtepomp mee? · Warmtepomp vs. cv-ketel: welke past bij jou? · Warmtepomp-subsidie 2026: de ISDE uitgelegd · Propaan (R290) of R32 als koudemiddel: wat betekent het voor je warmtepomp? · Hoeveel kW warmtepomp heb je nodig? · Warmtepomp-merken vergelijken (2026)

Lees ook: Wat kost een warmtepomp versus een cv-ketel per jaar? · Hoe werkt een warmtepomp en waarom is het een alternatief voor de cv-ketel? · Warmtepomp of cv-ketel: wat is beter voor het milieu? · Warmtepomp versus hr-ketel: wat is het verschil in comfort? · Hoe lang duurt het voordat een warmtepomp zich terugverdient? · Warmtepomp of cv-ketel: welke past bij mijn woning? — meer over vergelijking met cv-ketel

WarmtepompRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.