Zomers wordt het steeds warmer, en airconditioning lijkt de enige oplossing. Maar wist je dat je warmtepomp ook kan koelen? Veel hybride en volledig elektrische warmtepompen hebben een omkeerbare functie. In plaats van warmte van buiten naar binnen te pompen, gebeurt het omgekeerde: hij onttrekt warmte uit je huis en voert die buiten af.
Dat klinkt ideaal, maar hoe werkt het precies? En wat doet het met je energieverbruik? In dit artikel lees je alles over koelen met een warmtepomp, zodat je een weloverwogen keuze maakt voor comfort en portemonnee.
Hoe koelt een warmtepomp?
Een warmtepomp werkt met een koelmiddel dat warmte opneemt en afgeeft. In de verwarmingsmodus onttrekt hij warmte aan buitenlucht, water of de grond en geeft die binnen af. In de koelmodus draait het systeem om: de warmtepomp onttrekt warmte aan de binnenlucht en geeft die buiten af. Dit gebeurt via dezelfde vloerverwarming, radiatoren of luchtkanalen, maar dan met koud water of koude lucht.
Er zijn twee manieren van koelen: actief en passief. Actief koelen betekent dat de compressor draait, net als bij een airco. Passief koelen, ook wel 'free cooling' genoemd, gebeurt alleen bij bodemwarmtepompen. Dan wordt het koele grondwater direct gebruikt zonder compressor, wat heel energiezuinig is. Helaas is passief koelen niet mogelijk bij luchtwarmtepompen, die het meest worden geïnstalleerd.
Belangrijk om te weten: niet elke warmtepomp kan koelen. Vraag dit na bij je installateur of check de specificaties. Modellen met een omkeerklep zijn geschikt. Ook moet je afgiftesysteem geschikt zijn: lage temperatuur verwarming zoals vloerverwarming werkt perfect, maar grote radiatoren zijn minder effectief.
Comfort: zo ervaar je koeling
Koelen met een warmtepomp voelt anders dan airconditioning. Luchtwarmtepompen blazen vaak koele lucht via plafondunits of wandunits, net als een airco. Dat kan een frisse bries geven, maar sommige mensen vinden het tochtig. Vloerverwarming koelt gelijkmatiger: de vloer wordt koel en de temperatuur daalt langzaam. Dat is comfortabeler en zonder tocht.
Een groot voordeel is dat een warmtepomp ook kan ontvochtigen. Vochtige lucht voelt benauwd en kleverig, dus droge lucht zorgt voor een aangenamer gevoel. De ideale koeltemperatuur ligt rond de 18-20 graden, maar een verschil van maximaal 6-7 graden met buiten is prettig. Te koud koelen kan een koude schok geven als je naar buiten gaat.
Nadelen zijn er ook: bij sommige systemen kan de luchtvochtigheid te laag worden, wat droge ogen of huid veroorzaakt. Ook koelt een warmtepomp langzamer dan een airco. Plan dus op tijd, vooral op zeer warme dagen.
Energieverbruik en kosten
Hoeveel energie koelen kost, hangt af van de grootte van je huis, de isolatie en het aantal hete dagen. Gemiddeld verbruikt een luchtwarmtepomp in de koelmodus 1,5 tot 3 kilowattuur per uur. Bij 200 koeluren per seizoen (ongeveer 25 dagen) kom je op 300-600 kWh. Met een energieprijs van rond de 30 cent per kWh zijn de kosten 90 tot 180 euro per seizoen. Ter vergelijking: een airco verbruikt vaak 2 tot 4 kWh en kost dus meer.
Bodemwarmtepompen met passieve koeling zijn veel goedkoper: die gebruiken alleen de circulatiepomp, goed voor 50-100 kWh per seizoen. Een groot voordeel is dat je in de zomer ook bespaart op je verwarming (die niet aanstaat). Houd wel rekening met een hoger installatietarief voor een warmtepomp met koelfunctie: vaak tussen de 500 en 1500 euro extra.
In het kort
- Check of jouw warmtepomp een omkeerklep heeft en geschikt is voor actief of passief koelen.
- Kies voor vloerverwarming of lage-temperatuurradiatoren voor optimaal koelcomfort.
- Stel een koeltemperatuur in van maximaal 6-7 graden onder buitentemperatuur.
- Zorg voor goede isolatie en zonwering om het koelvermogen te verminderen.
- Gebruik een slimme thermostaat of timer om te koelen op de goedkoopste uren.
- Plaats de buitenunit op een plek met weinig zon en voldoende afstand van ramen.
- Onderhoud de warmtepomp regelmatig om de efficiëntie hoog te houden.
Veelgestelde vragen
Verbruikt koelen met een warmtepomp veel stroom?
Nee, het verbruik is lager dan bij een airco. Gemiddeld 1,5-3 kWh per uur, afhankelijk van type en temperatuur. Passieve koeling gebruikt nog minder.
Kan elke warmtepomp koelen?
Niet allemaal. Alleen modellen met een omkeerklep kunnen actief koelen. Bodemwarmtepompen kunnen vaak passief koelen. Vraag het na bij je installateur.
Is koelen met vloerverwarming comfortabeler?
Ja, veel mensen vinden het gelijkmatiger en zonder tocht. De vloer wordt koel en de luchtvochtigheid daalt, wat prettig is.
Wat kost het om te koelen met een warmtepomp?
De aanschaf van een koelfunctie kost meestal 500-1500 euro extra. De jaarlijkse energiekosten liggen tussen 90 en 180 euro voor een luchtwarmtepomp, bij passieve koeling veel lager.
Conclusie
Koelen met je warmtepomp is een slimme en duurzame oplossing voor warme zomers. Het is comfortabeler en energiezuiniger dan een losse airco, maar je moet wel de juiste installatie hebben. Weeg de voordelen af tegen de extra investering en het verbruik. Met de juiste instellingen en slim gebruik kun je je huis op een prettige temperatuur houden zonder torenhoge energierekeningen.
Warmtepomp laten installeren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via WarmtepompRadar.
Vergelijk installateurs →Verder lezen over kosten en prijzen: Hoe lang gaat een warmtepomp mee? · Warmtepomp vs. cv-ketel: welke past bij jou? · Warmtepomp-subsidie 2026: de ISDE uitgelegd · Propaan (R290) of R32 als koudemiddel: wat betekent het voor je warmtepomp? · Hoeveel kW warmtepomp heb je nodig? · Warmtepomp-merken vergelijken (2026)
Lees ook: Wat is een lucht-water warmtepomp en hoe werkt het? · Grond-water warmtepomp: werking en installatie uitgelegd · Hybride warmtepomp: wat is het en wanneer kiezen? · Lucht-lucht warmtepomp: werking, voor- en nadelen · Warmtepompboiler: warm water zonder gas · All-electric warmtepomp: volledig van het gas af — meer over warmtepomptypes
WarmtepompRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.
Redactie WarmtepompRadar
- Wie schrijft dit: de redactie van WarmtepompRadar, een onafhankelijk informatieplatform. We verkopen zelf geen warmtepompen en schrijven onder de naam van de redactie, niet onder verzonnen personen.
- Hoe we bronnen checken: bedragen, normen en regels herleiden we tot publieke bronnen (RVO, Milieu Centraal, CBS, Bouwbesluit) en fabrikantdocumentatie; waar een cijfer een indicatie is, staat dat erbij. Geen verzonnen reviews of scores.
- Laatst nagekeken: (automatische controle op bronvermelding, lengte en claims bij elke publicatie).
- Over de redactie · Werkwijze en redactiebeleid · Onafhankelijkheid