Overstappen op een warmtepomp wordt vaak gepromoot als dé manier om je huis te verduurzamen. Maar hoeveel CO2 bespaar je nu daadwerkelijk? Dat hangt af van twee belangrijke factoren: hoe groen de stroom is die je gebruikt en wat je oude verwarmingssysteem was. In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe je zelf de CO2-besparing kunt berekenen, zodat je weet wat je kunt verwachten.
We zijn eerlijk: de besparing is niet altijd even groot als wordt gesuggereerd. Vooral als je nog een oude gasketel hebt en het elektriciteitsmengsel nog veel fossiele energie bevat, valt het verschil soms tegen. Maar met een hybride opstelling of zonnepanelen kun je de besparing flink vergroten. Lees verder en ontdek hoe het precies zit.
Waarom de CO2-besparing van een warmtepomp niet op voorhand vaststaat
Een warmtepomp gebruikt elektriciteit om warmte uit de buitenlucht, bodem of grondwater te halen. De CO2-uitstoot tijdens het gebruik hangt dus af van hoe die elektriciteit is opgewekt. In Nederland wordt stroom steeds groener, maar op dit moment (2026) komt nog steeds een deel uit kolen- en gascentrales. De CO2-uitstoot per kilowattuur (kWh) elektriciteit is daarom lager dan tien jaar geleden, maar nog niet nul.
Daarnaast bepaalt je oude verwarmingssysteem de referentie. Had je een oude hr-ketel met een rendement van 90%? Of een bijna nieuwe hr-ketel die 95% rendement haalt? Hoe efficiënter je oude ketel was, hoe kleiner het verschil met een warmtepomp wordt. Een warmtepomp heeft namelijk ook een rendement, de zogenaamde SCOP (Seasonal Coefficient of Performance). Die ligt vaak tussen de 3 en 4,5, wat betekent dat je 3 tot 4,5 kWh warmte krijgt uit 1 kWh stroom.
Zo bereken je zelf de CO2-besparing
Om de besparing te berekenen, heb je drie gegevens nodig: je jaarlijkse gasverbruik in kubieke meters (m³), het rendement van je oude cv-ketel (vaak tussen 90% en 95%), en de CO2-uitstoot per kWh elektriciteit in Nederland. Die laatste is een getal dat jaarlijks verandert; in 2025 was het ongeveer 0,35 kg CO2 per kWh, maar dit daalt snel. Je kunt de actuele waarde vinden bij de Milieucentral of het CBS.
Stap 1: Bereken je warmtebehoefte. Vermenigvuldig je gasverbruik met 8,8 (kWh warmte per m³ gas) en vervolgens met het rendement van je oude ketel. Stel je verbruikt 1.200 m³ gas en je ketel had een rendement van 0,92. Dan is je warmtebehoefte: 1.200 x 8,8 x 0,92 = 9.715 kWh warmte per jaar.
Stap 2: Bereken het stroomverbruik van de warmtepomp. Deel de warmtebehoefte door de SCOP van de warmtepomp. Met een SCOP van 4,0 verbruikt de warmtepomp 9.715 / 4,0 = 2.429 kWh stroom per jaar. De CO2-uitstoot van de warmtepomp is dan 2.429 x 0,35 = 850 kg CO2.
Stap 3: Bereken de CO2-uitstoot van je oude situatie. Het gasverbruik van 1.200 m³ stond gelijk aan 1.200 x 1,78 = 2.136 kg CO2 (de emissiefactor voor gas is ongeveer 1,78 kg per m³).
Stap 4: Trek de uitstoot van de warmtepomp af van de oude uitstoot. In dit voorbeeld bespaar je 2.136 – 850 = 1.286 kg CO2 per jaar, oftewel zo’n 60%. Als je zonnepanelen hebt die de stroom leveren, wordt de besparing nog groter, omdat je de CO2-uitstoot van de opgewekte stroom op 0 kunt stellen.
Praktische voorbeelden: van hr-ketel naar warmtepomp
Laten we twee veelvoorkomende situaties bekijken. In het eerste voorbeeld vervang je een oude hr-ketel (rendement 90%) in een tussenwoning met een gasverbruik van 1.500 m³ per jaar. De warmtebehoefte is 1.500 x 8,8 x 0,9 = 11.880 kWh. Met een SCOP van 4,0 gebruik je 2.970 kWh stroom. De uitstoot van de warmtepomp is 2.970 x 0,35 = 1.039 kg CO2. De oude uitstoot was 1.500 x 1,78 = 2.670 kg. De besparing is dus 1.631 kg, oftewel 61%.
In het tweede voorbeeld heb je een moderne hr-ketel (rendement 95%) en een lager gasverbruik van 1.000 m³. De warmtebehoefte is 1.000 x 8,8 x 0,95 = 8.360 kWh. Met een SCOP van 3,5 (iets lager, bijvoorbeeld door een minder gunstige installatie) gebruik je 2.389 kWh stroom. De uitstoot is 2.389 x 0,35 = 836 kg CO2. De oude uitstoot was 1.000 x 1,78 = 1.780 kg. Je bespaart dus 944 kg, oftewel 53%.
Deze voorbeelden laten zien dat de besparing in de praktijk vaak tussen de 50% en 60% ligt. Het exacte percentage hangt af van jouw specifieke situatie. Een hybride warmtepomp, die samen met je cv-ketel werkt, bespaart minder CO2 omdat je nog deels op gas stookt, maar is wel makkelijker in te passen in bestaande woningen.
In het kort
- Bereken eerst je jaarlijkse gasverbruik in m³ via je jaarrekening.
- Check het rendement van je oude cv-ketel (meestal vermeld op het energieschild of in de handleiding).
- Gebruik een realistische SCOP-waarde: vraag de installateur om een berekening voor jouw woning.
- Kijk op de website van de Milieucentral voor de actuele CO2-uitstoot per kWh elektriciteit.
- Als je zonnepanelen hebt, verlaag dan de CO2-uitstoot van de stroom die de warmtepomp gebruikt.
- Houd rekening met een hybride warmtepomp: de besparing is lager, maar het comfort blijft gelijk.
- Laat je niet verleiden door marketing: vraag altijd om een onderbouwd besparingsrapport.
Veelgestelde vragen
Wat is de gemiddelde CO2-besparing van een warmtepomp?
De gemiddelde besparing ligt tussen 50% en 60% ten opzichte van een hr-ketel, afhankelijk van het rendement van de ketel en het elektriciteitsmengsel. Met zonnepanelen kan dit oplopen tot 80% of meer.
Heeft een hybride warmtepomp ook CO2-besparing?
Ja, een hybride warmtepomp bespaart gemiddeld 30% tot 40% CO2 ten opzichte van een cv-ketel, omdat je nog steeds gas gebruikt voor de piekmomenten. De exacte besparing hangt af van de verhouding tussen elektrisch en gas.
Moet ik mijn cv-ketel vervangen door een warmtepomp voor maximale besparing?
Niet per se. Een hybride warmtepomp kan al veel besparen, zeker als je woning matig geïsoleerd is. Een volledige warmtepomp is het meest effectief in goed geïsoleerde woningen met lage temperatuurverwarming.
Kan ik de CO2-besparing zelf meten?
Het is lastig om direct te meten, maar je kunt het goed schatten door je gas- en stroomverbruik voor en na de overstap te vergelijken. Houd er rekening mee dat een warmtepomp extra stroom verbruikt, maar dat het gasverbruik fors daalt.
Conclusie
De CO2-besparing van een warmtepomp is reëel, maar niet automatisch 100%. Door zelf je gasverbruik, het rendement van je oude ketel en de actuele CO2-uitstoot van elektriciteit te gebruiken, kun je een goede schatting maken. Gemiddeld ligt de besparing op 50-60%, en met zonnepanelen kan dat oplopen tot boven de 80%. Het loont dus om de berekening te maken voordat je overstapt, zodat je precies weet wat je kunt verwachten.
Warmtepomp laten installeren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via WarmtepompRadar.
Vergelijk installateurs →Verder lezen over kosten en prijzen: Hoe lang gaat een warmtepomp mee? · Warmtepomp vs. cv-ketel: welke past bij jou? · Warmtepomp-subsidie 2026: de ISDE uitgelegd · Propaan (R290) of R32 als koudemiddel: wat betekent het voor je warmtepomp? · Hoeveel kW warmtepomp heb je nodig? · Warmtepomp-merken vergelijken (2026)
Lees ook: Wat is het verschil tussen directe en indirecte CO2-uitstoot? · Waarom is een warmtepomp duurzamer dan een cv-ketel? · Wat is de levenscyclusanalyse van een warmtepomp? · Hoeveel CO2 bespaar je als je gas vervangt door een warmtepomp? · Welke koudemiddelen worden gebruikt in warmtepompen? · Wat is het broeikaseffect van koudemiddelen? — meer over duurzaamheid en milieu
WarmtepompRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.
Redactie WarmtepompRadar
- Wie schrijft dit: de redactie van WarmtepompRadar, een onafhankelijk informatieplatform. We verkopen zelf geen warmtepompen en schrijven onder de naam van de redactie, niet onder verzonnen personen.
- Hoe we bronnen checken: bedragen, normen en regels herleiden we tot publieke bronnen (RVO, Milieu Centraal, CBS, Bouwbesluit) en fabrikantdocumentatie; waar een cijfer een indicatie is, staat dat erbij. Geen verzonnen reviews of scores.
- Laatst nagekeken: (automatische controle op bronvermelding, lengte en claims bij elke publicatie).
- Over de redactie · Werkwijze en redactiebeleid · Onafhankelijkheid