Wat kost passief koelen met een warmtepomp? Eerlijk over de prijs

Passief koelen met een warmtepomp klinkt aantrekkelijk: je gebruikt hetzelfde systeem voor verwarming en koeling, zonder dat de warmtepomp extra draait. Maar wat kost dat nu eigenlijk? In dit artikel zetten we alle kosten op een rij: van de aanschaf en installatie tot het extra energieverbruik en onderhoud.

We gaan uit van een bestaande situatie waarin je al een warmtepomp hebt of overweegt er één aan te schaffen. We geven prijsindicaties op basis van marktgemiddelden in 2026, zodat je een reëel beeld hebt. Zo weet je precies waar je aan toe bent en kun je een weloverwogen beslissing nemen.

Wat is passief koelen en hoe werkt het?

Passief koelen, ook wel 'vrij koelen' genoemd, gebruikt de natuurlijke koude uit de bodem of het grondwater. Bij een bodemwarmtepomp (bronsysteem) wordt in de zomer warmte uit je huis afgevoerd naar de bodem, die koeler is dan de buitenlucht. De warmtepomp zelf draait dan niet actief mee; alleen de circulatiepomp zorgt voor het transport van het water. Hierdoor is het energieverbruik veel lager dan bij actief koelen, waarbij de warmtepomp als airco werkt.

Het systeem werkt het beste bij vloerverwarming of lage-temperatuurradiatoren, omdat die een groot oppervlak hebben en het water op een relatief lage temperatuur kan blijven. Bij een lucht-waterwarmtepomp is passief koelen niet mogelijk; die moet altijd actief koelen, wat meer energie kost. Heb je een hybride warmtepomp? Dan kun je vaak alleen de vloerverwarming op een laag pitje gebruiken voor een verkoelend effect, maar dat is niet hetzelfde als passief koelen.

Voor passief koelen heb je dus een gesloten bron (grondcollector of grondwater) nodig. Dit is een belangrijke voorwaarde om de koeling op een energiezuinige manier te realiseren.

Kosten voor aanschaf en installatie

De kosten voor passief koelen hangen sterk af van de situatie. Heb je al een bodemwarmtepomp? Dan is de meerprijs voor passief koelen relatief laag. De benodigde onderdelen, zoals een extra mengventiel of een omschakelklep, kosten vaak tussen de 500 en 1.500 euro, inclusief montage. Bij nieuwbouw wordt passief koelen vaak standaard meegenomen in het ontwerp, waardoor de meerprijs nihil is.

Moet je nog een complete bodemwarmtepomp laten installeren? Dan liggen de totale kosten voor een gemiddeld huis (rijtjeshuis of hoekwoning) meestal tussen de 12.000 en 20.000 euro, inclusief boren van de bron, de warmtepomp en de installatie. Voor een grotere vrijstaande woning kan dit oplopen tot 25.000 euro of meer. Deze bedragen zijn inclusief passief koelen, maar exclusief eventuele subsidie.

Als je een lucht-waterwarmtepomp hebt en toch wilt koelen, moet je kiezen voor actief koelen. De aanschaf van een lucht-waterwarmtepomp met actieve koeling begint vaak rond de 8.000 euro, maar het energieverbruik is hoger. Passief koelen is dan niet mogelijk; je kunt alleen de vloerverwarming gebruiken om licht te koelen, maar dat kost wel energie en werkt minder efficiënt.

Energieverbruik en besparing

Het grote voordeel van passief koelen is het lage energieverbruik. Alleen de circulatiepomp draait, die gemiddeld 50 tot 100 watt verbruikt. Draai je de koeling 3 maanden per jaar, 8 uur per dag, dan kom je op een verbruik van zo'n 36 tot 72 kWh per jaar. Bij een stroomprijs van 0,30 euro per kWh zijn de jaarlijkse kosten dus slechts 10 tot 22 euro. Ter vergelijking: een actieve warmtepomp of airco verbruikt al snel 500 tot 1.500 kWh per jaar voor koeling, wat neerkomt op 150 tot 450 euro per jaar.

Daarnaast bespaar je op de aanschaf van een aparte airconditioning, die vaak 2.000 tot 4.000 euro kost. Passief koelen is dus niet alleen comfortabel, maar ook voordelig in gebruik. Het nadeel is dat passief koelen alleen werkt bij vloerverwarming of lage-temperatuurradiatoren. Heb je standaard radiatoren, dan kun je niet optimaal profiteren van de koude uit de bodem.

Subsidie en terugverdientijd

De overheid stimuleert warmtepompen met de Investeringssubsidie duurzame energie (ISDE). In 2026 geldt dat je voor een bodemwarmtepomp tussen de 2.500 en 5.000 euro subsidie kunt ontvangen, afhankelijk van het vermogen en de efficiëntie. Deze subsidie geldt voor het hele systeem, dus ook voor de mogelijkheid tot passief koelen. De exacte hoogte vind je op de website van de RVO.

De terugverdientijd van een warmtepomp met passief koelen is lastig te geven, omdat dit afhangt van je huidige energieverbruik, de isolatie van je huis en de gasprijs. Over het algemeen ligt de terugverdientijd tussen de 7 en 12 jaar. Als je de koeling ook meerekent, omdat je geen airco hoeft te kopen, dan kan dit gunstiger uitvallen. Houd er rekening mee dat de levensduur van een warmtepomp gemiddeld 15 tot 20 jaar is, dus je verdient de investering meestal terug.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Passief koelen met een warmtepomp is een slimme en voordelige manier om je huis te koelen. De investering hangt sterk af van je huidige installatie: heb je al een bodemwarmtepomp, dan ben je slechts 500 tot 1.500 euro kwijt. Moet je het hele systeem laten installeren, dan betaal je tussen de 12.000 en 25.000 euro, maar daar krijg je ook verwarming en warm water voor terug. Dankzij de lage energiekosten en mogelijke subsidie is passief koelen op termijn vaak goedkoper dan een airco. Kijk wel goed of je woning geschikt is, want vloerverwarming en een bodembron zijn voorwaarden.

Verder lezen over kosten en prijzen: Hoe lang gaat een warmtepomp mee? · Warmtepomp vs. cv-ketel: welke past bij jou? · Warmtepomp-subsidie 2026: de ISDE uitgelegd · Propaan (R290) of R32 als koudemiddel: wat betekent het voor je warmtepomp? · Hoeveel kW warmtepomp heb je nodig? · Warmtepomp-merken vergelijken (2026)

Lees ook: Besparing door koelen met warmtepomp · Actief vs passief koelen: prijsverschil · Subsidie voor koelende warmtepompen · Energieverbruik van koelen met warmtepomp · Warmtepomp die koelt: prijzen per type · Terugverdientijd van koelende warmtepomp — meer over koelen met warmtepomp

WarmtepompRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.