Als de temperatuur flink daalt, komt er een moment dat je warmtepomp het alleen niet meer redt. Dan schakelt het systeem over op elektrisch bijverwarmen. Dat is handig want je houdt het warm, maar het kan je energieverbruik flink laten oplopen. In dit artikel lees je precies wanneer dit gebeurt en wat dat extra kost.
We leggen uit hoe je bijverwarming werkt, welke factoren invloed hebben op het verbruik en hoe je onnodige kosten kunt voorkomen. Zo weet je precies waar je aan toe bent als de vorst invalt, zonder verrassingen op je energierekening.
Wanneer schakelt je warmtepomp over op bijverwarming?
Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, de grond of het water. Bij lucht-waterwarmtepompen, de meest voorkomende soort, neemt de efficiëntie af naarmate het kouder wordt. Moderne warmtepompen zijn ontworpen om tot ongeveer -10°C te blijven werken, maar het vermogen neemt wel af. Tegelijkertijd heeft je huis juist meer warmte nodig als het kouder is. Op een gegeven moment kan de warmtepomp de warmtevraag niet meer bijbenen.
Het omslagpunt verschilt per type warmtepomp en de isolatie van je huis. Bij een goed geïsoleerd huis is dat vaak pas bij temperaturen rond -10°C of lager. Bij een slechter geïsoleerd huis kan het al gebeuren bij rond het vriespunt. Moderne warmtepompen hebben een ingebouwde intelligentie die precies bijhoudt wanneer bijverwarming nodig is. Dit gebeurt op basis van de buitentemperatuur, de temperatuur van het verwarmingswater en de gewenste kamertemperatuur.
Let op: bijverwarming kan ook inschakelen tijdens de 'ontdooicyclus'. Bij vorst vormt zich ijs op de buitenunit. De warmtepomp moet dan tijdelijk ontdooien, en sommige systemen gebruiken daarvoor kort het elektrische verwarmingselement. Dit kost ook energie, maar is meestal van korte duur.
Wat kost elektrisch bijverwarmen?
Elektrisch bijverwarmen werkt als een groot straalkacheltje: het zet elektriciteit bijna één-op-één om in warmte. Dat is duur, want het rendement is veel lager dan dat van de warmtepomp zelf. Een warmtepomp haalt uit 1 kWh stroom vaak 3 tot 4 kWh warmte. Een elektrisch element haalt uit 1 kWh stroom maar 1 kWh warmte. Het stroomverbruik kan daardoor flink oplopen.
De kosten hangen af van het vermogen van het element (vaak 3 tot 9 kW), hoe vaak het inschakelt en hoe lang het aanstaat. Stel dat je een bijverwarming van 6 kW hebt die een paar uur per dag draait op zeer koude dagen. Dan verbruik je al snel 12 tot 18 kWh per dag extra. Met een stroomprijs van vaak tussen de 25 en 35 cent per kWh, kost dat per dag tussen de 3 en 6 euro. Over een koude week kan dat oplopen tot 20 tot 40 euro extra.
Gelukkig is dit in Nederland meestal niet aan de orde. De gemiddelde winter heeft maar een beperkt aantal dagen met extreme kou. Vaak gaat het om enkele tientallen uren per jaar. Toch is het goed om te weten dat bijverwarming een behoorlijke impact kan hebben als je huis slecht geïsoleerd is of als je warmtepomp te klein is gekozen. In dat geval kan bijverwarming een groot deel van het stookseizoen actief zijn.
Hoe voorkom je onnodige bijverwarming?
De beste manier om extra kosten te voorkomen is door je huis goed te isoleren en je warmtepomp op de juiste manier te laten instellen. Een goed afgesteld systeem schakelt alleen bijverwarming in als het echt nodig is. Laat je installateur daarom de stooklijn goed instellen; die bepaalt bij welke buitentemperatuur het verwarmingswater welke temperatuur krijgt. Een te hoge stooklijn zorgt ervoor dat de warmtepomp onnodig hard moet werken, en een te lage stooklijn kan leiden tot koude huizen en dus bijverwarming.
Ook kun je kijken naar het elektrische element zelf. Sommige systemen hebben een 'boost'-modus die je handmatig kunt inschakelen, maar die kun je beter uitzetten als het niet nodig is. Andere systemen hebben instellingen waarmee je het aantal uren dat bijverwarming mag draaien kunt beperken. Vraag je installateur naar de mogelijkheden.
Tot slot is het verstandig om bij het kiezen van een warmtepomp niet te besparen op vermogen. Een te kleine warmtepomp moet veel vaker bijverwarmen, en dat kost uiteindelijk meer dan een iets groter model. Laat daarom altijd een warmteverliesberekening maken.
In het kort
- Controleer de stooklijn van je warmtepomp; een verkeerde afstelling kan onnodige bijverwarming veroorzaken.
- Laat een warmteverliesberekening maken voordat je een warmtepomp koopt, zodat het vermogen klopt.
- Vraag je installateur naar de instellingen voor het elektrische element; vaak kun je het aantal draaiuren beperken.
- Zet de boostmodus uit als je die niet echt nodig hebt.
- Isoleer je huis goed; hoe beter de isolatie, hoe lager het omslagpunt voor bijverwarming.
- Houd je energieverbruik in de gaten tijdens koude periodes; zo zie je snel of bijverwarming vaak inschakelt.
- Overweeg een hybride warmtepomp als je huis matig geïsoleerd is; de cv-ketel kan dan bijspringen op echte piekmomenten.
Veelgestelde vragen
Bij welke buitentemperatuur schakelt een warmtepomp over op bijverwarming?
Dat verschilt per type en isolatie. Bij goed geïsoleerde huizen vaak pas onder -10°C, bij slechter geïsoleerde huizen soms al rond het vriespunt. Moderne warmtepompen bepalen dit automatisch.
Hoeveel kost bijverwarming per uur?
Dat hangt af van het vermogen van het element. Een element van 6 kW verbruikt 6 kWh per uur. Bij een stroomprijs van 25-35 cent per kWh kost dat tussen de 1,50 en 2,10 euro per uur.
Kan ik bijverwarming uitschakelen?
Meestal kun je het elektrische element uitschakelen of het aantal uren beperken via de instellingen van de warmtepomp. Raadpleeg de handleiding of je installateur.
Is elektrisch bijverwarmen slecht voor mijn energierekening?
Het is duurder dan de warmtepomp zelf, maar als het maar een paar dagen per jaar gebeurt, valt het mee. Bij een slecht afgesteld systeem kan het wel flink oplopen.
Conclusie
Elektrisch bijverwarmen is een handige veiligheidsnet voor je warmtepomp, maar het kan extra kosten met zich meebrengen. Het is belangrijk om te weten wanneer het inschakelt en wat dat kost. Door je huis goed te isoleren, je warmtepomp goed te laten instellen en bewust om te gaan met de instellingen, kun je onnodige uitgaven voorkomen. Zo blijf je ook bij strenge vorst comfortabel wonen zonder verrassingen op je energierekening.
Warmtepomp laten installeren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via WarmtepompRadar.
Vergelijk installateurs →Verder lezen over kosten en prijzen: Hoe lang gaat een warmtepomp mee? · Warmtepomp vs. cv-ketel: welke past bij jou? · Warmtepomp-subsidie 2026: de ISDE uitgelegd · Propaan (R290) of R32 als koudemiddel: wat betekent het voor je warmtepomp? · Hoeveel kW warmtepomp heb je nodig? · Warmtepomp-merken vergelijken (2026)
Lees ook: Hoe werkt een warmtepomp bij vrieskou? · Wat is de invloed van buitentemperatuur op de COP? · Waarom daalt het rendement van een warmtepomp in de winter? · Wat is een SCOP en waarom is die belangrijk? · Hoe presteert een lucht-water warmtepomp in de zomer? · Kan een warmtepomp koelen in de zomer? — meer over seizoensgebonden werking
WarmtepompRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.
Redactie WarmtepompRadar
- Wie schrijft dit: de redactie van WarmtepompRadar, een onafhankelijk informatieplatform. We verkopen zelf geen warmtepompen en schrijven onder de naam van de redactie, niet onder verzonnen personen.
- Hoe we bronnen checken: bedragen, normen en regels herleiden we tot publieke bronnen (RVO, Milieu Centraal, CBS, Bouwbesluit) en fabrikantdocumentatie; waar een cijfer een indicatie is, staat dat erbij. Geen verzonnen reviews of scores.
- Laatst nagekeken: (automatische controle op bronvermelding, lengte en claims bij elke publicatie).
- Over de redactie · Werkwijze en redactiebeleid · Onafhankelijkheid