Bij een hybride warmtepomp of een warmtepomp met elektrische naverwarming speelt het bivalent punt een cruciale rol. Het bepaalt wanneer de warmtepomp het laat afweten en de cv-ketel of een ander verwarmingssysteem het overneemt. Voor veel huiseigenaren is dit begrip echter onduidelijk, terwijl een goede instelling je flink kan laten besparen op je energiekosten.
In dit artikel leggen we helder uit wat het bivalent punt precies is, hoe je het berekent en vooral: hoe je het optimaal instelt voor verschillende seizoenen. Zo weet je precies wanneer je warmtepomp efficiënt draait en wanneer je beter kunt overschakelen op bijverwarming, zonder in te leveren op comfort.
Wat is het bivalent punt?
Het bivalent punt is de buitentemperatuur waarbij de warmtepomp nog net voldoende vermogen levert om je huis op temperatuur te houden. Zakt de temperatuur daaronder, dan schakelt het systeem automatisch over op een aanvullende verwarmingsbron, zoals een cv-ketel, elektrische weerstand of een andere warmtebron. Dit omschakelmoment wordt ook wel het omslagpunt of evenwichtspunt genoemd.
Stel je voor: een hybride warmtepomp heeft een bepaald vermogen, bijvoorbeeld 6 kW. Bij milde buitentemperaturen, rond de 7 graden, is dat voldoende om je woning te verwarmen. Maar bij vrieskou verliest je huis meer warmte en is dat vermogen niet meer toereikend. Dan springt de cv-ketel bij om het extra benodigde vermogen te leveren. Het bivalent punt is dus het kantelpunt waarop de warmtepomp alleen niet meer voldoet.
De hoogte van het bivalent punt hangt af van meerdere factoren: de isolatie van je huis, het afgiftesysteem (radiatoren, vloerverwarming), de grootte van de warmtepomp en de gewenste binnentemperatuur. Een goed geïsoleerd huis met vloerverwarming heeft bijvoorbeeld een lager bivalent punt (bijvoorbeeld -5°C) dan een matig geïsoleerde woning met radiatoren (soms al bij 2°C). Het is dus geen vast getal, maar maatwerk.
Waarom is het bivalent punt belangrijk?
Het bivalent punt bepaalt in grote mate hoe efficiënt je verwarmingssysteem werkt. Draait de warmtepomp te lang door bij zeer lage temperaturen, dan daalt het rendement (COP) en kan de warmtepomp meer elektriciteit verbruiken dan nodig is. Schakelt hij echter te vroeg over op de cv-ketel, dan gebruik je onnodig veel gas, terwijl de warmtepomp nog prima had kunnen draaien. Het optimale punt vind je door een balans te zoeken tussen de kosten van elektriciteit en gas, en het comfortniveau.
Een goed ingesteld bivalent punt zorgt ervoor dat je het hele jaar door zo voordelig mogelijk verwarmt. In de herfst en lente, wanneer de buitentemperatuur gematigd is, draait de warmtepomp vrijwel altijd. In de winter, tijdens koude periodes, schakelt de cv-ketel alleen bij als het echt nodig is. Dit scheelt niet alleen in de portemonnee, maar vermindert ook de CO2-uitstoot, omdat je minder gas verbruikt.
Bovendien heeft het ook invloed op de levensduur van je warmtepomp. Door het bivalent punt goed in te stellen, voorkom je dat de warmtepomp onnodig moet draaien in omstandigheden waarin hij niet efficiënt werkt. Dit vermindert slijtage en kan storingen voorkomen.
Hoe stel je het bivalent punt in?
De meeste moderne warmtepompen en hybride systemen hebben een instelbaar bivalent punt in de regeling. Vaak staat het standaard ingesteld op een waarde tussen 0 en 5 graden, maar je kunt dit aanpassen aan jouw situatie. Het is belangrijk om eerst te bepalen wat voor jouw woning het juiste omslagpunt is. Dit kun je doen door het warmteverlies van je huis te berekenen bij verschillende buitentemperaturen, of door te kijken naar de vermogenscurve van je warmtepomp. Vaak staat in de handleiding van de warmtepomp aangegeven welk vermogen hij levert bij welke buitentemperatuur.
Een praktische methode is om de buitentemperatuur te noteren waarbij de warmtepomp moeite heeft om de woning op temperatuur te houden. Dit kun je merken doordat de woning niet meer warmer wordt of de warmtepomp continu blijft draaien zonder dat hij de gewenste temperatuur bereikt. Zodra je dit punt hebt gevonden, kun je het bivalent punt iets hoger instellen (bijvoorbeeld 2 graden hoger) om te voorkomen dat de warmtepomp in de gevarenzone komt.
Het instellen zelf verschilt per merk en type, maar meestal kun je via het bedieningspaneel of een app het bivalent punt wijzigen. Als je dit niet zelf durft te doen, kun je een installateur vragen om het in te stellen. Het is wel belangrijk om in gedachten te houden dat je het bivalent punt niet te hoog zet, want dan schakelt de cv-ketel te snel in en verlies je het voordeel van de warmtepomp.
In het kort
- Bepaal het bivalent punt aan de hand van de isolatie en het afgiftesysteem van je woning.
- Start met een standaardwaarde (bijv. 3°C) en observeer het gedrag van de warmtepomp bij koude periodes.
- Let op de energieprijzen: bij een lage gasprijs kan een hoger bivalent punt voordeliger zijn, en omgekeerd.
- Stel het bivalent punt niet lager in dan -5°C, tenzij je zeker weet dat je warmtepomp dat aankan.
- Houd rekening met je comfort: een te laag bivalent punt kan leiden tot een kouder huis bij extreme kou.
- Controleer regelmatig of de instelling nog past bij je situatie, bijvoorbeeld na verbeteringen aan je isolatie.
- Vraag bij twijfel een onafhankelijk expert om advies; een verkeerde instelling kan op termijn duur uitpakken.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen bivalent en hybride?
Een hybride warmtepomp is een combinatie van een warmtepomp en een cv-ketel. Het bivalent punt is het omschakelpunt tussen deze twee systemen. Hybride is dus het type installatie; bivalent is het moment waarop de overschakeling plaatsvindt.
Kan ik het bivalent punt zelf instellen of heb ik een installateur nodig?
In veel gevallen kun je het zelf instellen via het display of de app van de warmtepomp. Raadpleeg de handleiding. Als je twijfelt, is het verstandig om een installateur te vragen, omdat een verkeerde instelling invloed heeft op comfort en kosten.
Wat is een goed bivalent punt voor een goed geïsoleerd huis?
Voor een goed geïsoleerd huis met vloerverwarming kan het bivalent punt rond -5°C liggen, terwijl een minder goed geïsoleerd huis met radiatoren al bij 2°C of hoger kan omschakelen. Dit is echter maatwerk.
Heeft het bivalent punt invloed op mijn energierekening?
Ja, zeker. Een te hoog bivalent punt betekent dat je warmtepomp minder vaak draait en je meer gas verbruikt. Een te laag punt kan ervoor zorgen dat de warmtepomp inefficiënt draait bij zeer lage temperaturen. Een goede afstelling zorgt voor de laagste energiekosten.
Conclusie
Het bivalent punt is een cruciaal onderdeel van een efficiënt werkende hybride warmtepomp of warmtepomp met bijverwarming. Door het juiste omschakelpunt te kiezen en dit periodiek te evalueren, kun je het meeste uit je warmtepomp halen. Het vereist wat kennis van je eigen huis en systeem, maar de moeite waard: je bespaart energie, verlaagt je kosten en draagt bij aan een beter milieu. Neem bij twijfel altijd contact op met een onafhankelijk adviseur of een ervaren installateur.
Warmtepomp laten installeren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via WarmtepompRadar.
Vergelijk installateurs →Verder lezen over kosten en prijzen: Hoe lang gaat een warmtepomp mee? · Warmtepomp vs. cv-ketel: welke past bij jou? · Warmtepomp-subsidie 2026: de ISDE uitgelegd · Propaan (R290) of R32 als koudemiddel: wat betekent het voor je warmtepomp? · Hoeveel kW warmtepomp heb je nodig? · Warmtepomp-merken vergelijken (2026)
Lees ook: Hoe werkt een warmtepomp bij vrieskou? · Wat is de invloed van buitentemperatuur op de COP? · Waarom daalt het rendement van een warmtepomp in de winter? · Wat is een SCOP en waarom is die belangrijk? · Hoe presteert een lucht-water warmtepomp in de zomer? · Kan een warmtepomp koelen in de zomer? — meer over seizoensgebonden werking
WarmtepompRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.
Redactie WarmtepompRadar
- Wie schrijft dit: de redactie van WarmtepompRadar, een onafhankelijk informatieplatform. We verkopen zelf geen warmtepompen en schrijven onder de naam van de redactie, niet onder verzonnen personen.
- Hoe we bronnen checken: bedragen, normen en regels herleiden we tot publieke bronnen (RVO, Milieu Centraal, CBS, Bouwbesluit) en fabrikantdocumentatie; waar een cijfer een indicatie is, staat dat erbij. Geen verzonnen reviews of scores.
- Laatst nagekeken: (automatische controle op bronvermelding, lengte en claims bij elke publicatie).
- Over de redactie · Werkwijze en redactiebeleid · Onafhankelijkheid