Ben je aan het overwegen om van het gas af te gaan? Dan is de belangrijkste vraag: wat kost dat aan energie? Een warmtepomp draait op stroom, een cv-ketel op gas. Maar een directe vergelijking in kilowattuur (kWh) zegt niet alles. Het gaat om de efficiëntie: hoe goed zet een apparaat zijn brandstof om in warmte?
In dit artikel vergelijk ik het stroomverbruik van een warmtepomp met het gasverbruik van een hoogrendementsketel. Je leest hoe de efficiëntie wordt gemeten, wat dat betekent voor je energierekening, en waar je op moet letten. Zo krijg je een eerlijk beeld, zonder technische marketingtaal.
Primair energieverbruik: wat betekent dat precies?
Primair energieverbruik is de totale hoeveelheid energie die nodig is om een apparaat te laten werken, inclusief de energie die verloren gaat bij productie en transport. Voor een cv-ketel is dat het gas dat uit de grond komt en via het gasnet naar jouw huis stroomt. Voor een warmtepomp is dat de stroom die wordt opgewekt in een centrale, plus de verliezen in het elektriciteitsnet.
In de praktijk vergelijk je het aantal kubieke meters gas (m³) met het aantal kilowattuur (kWh) stroom. Een m³ gas levert ongeveer 9,7 kWh aan warmte op. Maar een cv-ketel is niet 100% efficiënt: een moderne HR-ketel haalt een rendement van circa 90-95% op onderwaarde. Dat betekent dat van die 9,7 kWh er ongeveer 9,2 kWh nuttig wordt gebruikt voor verwarming en warm water.
Een warmtepomp gebruikt stroom, maar wekt meer warmte op dan het stroomverbruik. Dat komt doordat het systeem warmte uit de buitenlucht (of bodem) haalt en naar binnen pompt. De verhouding tussen warmte-output en elektrisch vermogen heet de COP (Coefficient of Performance). Hoe hoger de COP, hoe minder stroom je nodig hebt voor dezelfde warmte.
SCOP vs rendement ketel: de jaarlijkse efficiëntie
De jaarlijkse efficiëntie van een cv-ketel wordt uitgedrukt in rendement, meestal boven de 90%. Een warmtepomp heeft een SCOP (Seasonal Coefficient of Performance). Dit is een gemiddelde COP over het hele stookseizoen, rekening houdend met wisselende buitentemperaturen. Een moderne luchtwarmtepomp heeft een SCOP van 3,5 tot 4,5, afhankelijk van het type en de installatie. Dat betekent dat hij per kWh stroom 3,5 tot 4,5 kWh warmte produceert.
Om te vergelijken: stel je verbruikt 1.500 m³ gas per jaar voor verwarming en warm water. Met een HR-ketel met een rendement van 92% levert dat 1.500 * 9,7 * 0,92 = 13.386 kWh warmte. Een warmtepomp met een SCOP van 4 heeft daar 13.386 / 4 = 3.346 kWh stroom voor nodig. Dat is fors minder dan de 9,7 * 1.500 = 14.550 kWh die in het gas zat, maar stroom is duurder per kWh.
In 2026 liggen de energieprijzen (inclusief belastingen) vaak rond de 0,40 euro per kWh stroom en 1,30 euro per m³ gas. Het gasverbruik kost dan 1.500 * 1,30 = 1.950 euro. Het stroomverbruik voor de warmtepomp kost 3.346 * 0,40 = 1.338 euro. Dus ondanks de hogere prijs per kWh bespaar je al snel enkele honderden euro's per jaar. Maar let op: warmtepompen verbruiken ook stroom voor de back-upverwarming bij extreme kou, en als je ook elektrisch kookt of een elektrische auto laadt, kan je stroomverbruik flink stijgen.
Praktijkvoorbeelden: wat kun je verwachten?
Laten we twee situaties vergelijken: een gemiddeld rijtjeshuis (jaren '90) en een goed geïsoleerd huis. Een gemiddeld rijtjeshuis verbruikt jaarlijks zo'n 1.200 m³ gas voor verwarming en 200 m³ voor warm water, totaal 1.400 m³. Met een HR-ketel (rendement 92%) is dat 1.400 * 9,7 * 0,92 = 12.474 kWh warmte. Een luchtwarmtepomp met een SCOP van 3,2 (realistisch voor een matig geïsoleerd huis met radiatoren) gebruikt dan 12.474 / 3,2 = 3.898 kWh stroom. Bij 0,40 euro per kWh kost dat 1.559 euro. Het gas kost 1.400 * 1,30 = 1.820 euro. De besparing is zo'n 260 euro per jaar.
Een goed geïsoleerd huis (bijna energieneutraal) verbruikt misschien maar 600 m³ gas per jaar. Met een HR-ketel is dat 600 * 9,7 * 0,92 = 5.354 kWh warmte. Een warmtepomp met vloerverwarming kan een SCOP van 4,5 halen. Het stroomverbruik is dan 5.354 / 4,5 = 1.190 kWh, wat 476 euro kost. Het gas kost 600 * 1,30 = 780 euro. Besparing: 304 euro per jaar. In beide gevallen is de besparing op jaarbasis beperkt, maar je bespaart ook vastrecht op gas en je wordt onafhankelijk van gasprijsschommelingen.
In het kort
- Check de SCOP-waarde van de warmtepomp: zoek naar minimaal 3,5 voor een zuinig systeem.
- Laat je huis isoleren voordat je overstapt; dat verlaagt je warmtevraag en vergroot de efficiëntie.
- Kies voor lage temperatuur verwarming (vloerverwarming of grote radiatoren) om de SCOP hoog te houden.
- Vergelijk de totale jaarlijkse kosten: gas + vastrecht vs stroom + onderhoud.
- Houd rekening met hogere stroomrekening in de winter; vraag je leverancier om een jaarafrekening.
- Overweeg een hybride warmtepomp als je bestaande ketel nog goed is; dat bespaart op installatiekosten.
- Vraag altijd om een berekening van het verwachte stroomverbruik op basis van jouw woning.
Veelgestelde vragen
Wat is het gemiddelde stroomverbruik van een warmtepomp?
Een all-electric warmtepomp voor een gemiddeld huis verbruikt jaarlijks tussen de 2.500 en 4.500 kWh stroom, afhankelijk van de woningisolatie en het type warmtepomp. Een hybride warmtepomp gebruikt minder, omdat de ketel bijspringt.
Hoeveel gas verbruikt een cv-ketel gemiddeld?
Een gemiddeld Nederlands huis verbruikt jaarlijks rond de 1.200 tot 1.500 m³ gas voor verwarming en warm water. In een goed geïsoleerd huis kan dat lager zijn, rond de 600-800 m³.
Is een warmtepomp goedkoper dan een cv-ketel?
Op jaarbasis zijn de energiekosten met een warmtepomp vaak 20-30% lager dan met een cv-ketel, afhankelijk van de prijzen. Maar de aanschaf is duurder, dus de terugverdientijd is meestal 7-12 jaar.
Wat is het rendement van een warmtepomp in vergelijking met een HR-ketel?
Een HR-ketel heeft een rendement van circa 90-95%, terwijl een warmtepomp een SCOP heeft van 3-5. Dat betekent dat een warmtepomp 3 tot 5 kWh warmte levert per kWh stroom, terwijl een ketel maar 0,9-0,95 kWh warmte levert per kWh gas.
Conclusie
Als je primair energieverbruik en efficiëntie vergelijkt, blijkt dat een warmtepomp met een SCOP van 3,5 of hoger bijna altijd efficiënter is dan een cv-ketel, zelfs als je rekening houdt met de primaire energiefactor van stroom. Maar de echte besparing hangt af van je woning, je stookgedrag en de energieprijzen. Een warmtepomp is geen wondermiddel: je moet investeren in isolatie en een goed ontwerp. Voor veel huishoudens is het een duurzame keuze die op termijn geld oplevert.
Warmtepomp laten installeren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via WarmtepompRadar.
Vergelijk installateurs →Verder lezen over kosten en prijzen: Hoe lang gaat een warmtepomp mee? · Warmtepomp vs. cv-ketel: welke past bij jou? · Warmtepomp-subsidie 2026: de ISDE uitgelegd · Propaan (R290) of R32 als koudemiddel: wat betekent het voor je warmtepomp? · Hoeveel kW warmtepomp heb je nodig? · Warmtepomp-merken vergelijken (2026)
Lees ook: Wat kost een warmtepomp versus een cv-ketel per jaar? · Hoe werkt een warmtepomp en waarom is het een alternatief voor de cv-ketel? · Warmtepomp of cv-ketel: wat is beter voor het milieu? · Warmtepomp versus hr-ketel: wat is het verschil in comfort? · Hoe lang duurt het voordat een warmtepomp zich terugverdient? · Warmtepomp of cv-ketel: welke past bij mijn woning? — meer over vergelijking met cv-ketel
WarmtepompRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.
Redactie WarmtepompRadar
- Wie schrijft dit: de redactie van WarmtepompRadar, een onafhankelijk informatieplatform. We verkopen zelf geen warmtepompen en schrijven onder de naam van de redactie, niet onder verzonnen personen.
- Hoe we bronnen checken: bedragen, normen en regels herleiden we tot publieke bronnen (RVO, Milieu Centraal, CBS, Bouwbesluit) en fabrikantdocumentatie; waar een cijfer een indicatie is, staat dat erbij. Geen verzonnen reviews of scores.
- Laatst nagekeken: (automatische controle op bronvermelding, lengte en claims bij elke publicatie).
- Over de redactie · Werkwijze en redactiebeleid · Onafhankelijkheid