Wat is een ventilatiewarmtepomp en voor welke woningen werkt die?

Zo werkt een ventilatiewarmtepomp

Een ventilatiewarmtepomp is een bijzonder type volledig elektrische warmtepomp. In plaats van warmte uit de buitenlucht of bodem te halen, gebruikt hij de warmte die al in je woning aanwezig is. Je mechanische ventilatie zuigt continu lucht af uit keuken, badkamer en toilet. Normaal verdwijnt die warme lucht via een dakdoorvoer naar buiten. Een ventilatiewarmtepomp zet daar een warmtepomp tussen: die onttrekt de warmte aan de afgezogen lucht en geeft die af aan je verwarmingssysteem of je tapwater.

Het grote voordeel is dat je geen buitenunit nodig hebt. Vooral in woningen waar een buitenunit lastig is — denk aan beschermde stadsgezichten, appartementen of een krappe tuin — kan dat een uitkomst zijn. Het apparaat is compact en staat meestal op zolder of in een technische ruimte, dicht bij het ventilatiekanaal.

Belangrijk om te weten: een ventilatiewarmtepomp werkt op elektriciteit en vervangt je cv-ketel volledig. Je verwarmt er je huis mee én, afhankelijk van het systeem, ook het water voor douche en keuken. Net als bij andere warmtepompen geldt dat de installatie door een bouwinstallatiebedrijf moet gebeuren als je subsidie wilt aanvragen.

Voor welke woningen is dit type geschikt?

Een ventilatiewarmtepomp is vooral geschikt voor woningen die al redelijk tot goed geïsoleerd zijn. Dat is geen luxe-eis: een volledig elektrische warmtepomp werkt met een lagere aanvoertemperatuur dan een cv-ketel. Als je huis warmte lekt, moet het systeem harder werken en wordt het lastig om je woning comfortabel warm te houden. Milieu Centraal stelt dat een volledig elektrische warmtepomp geschikt is als je huis redelijk tot goed geïsoleerd is. Twijfel je over je isolatie? Check dan eerst of je woning al klaar is voor een volledig elektrische warmtepomp met de keuzehulp warmtepomp.

Daarnaast heb je een mechanisch afzuigsysteem of gebalanceerde ventilatie nodig. Zonder ventilatiekanalen valt er namelijk geen warmte terug te winnen. In oudere woningen met alleen natuurlijke ventilatie via roosters en ramen is een ventilatiewarmtepomp dus geen logische keuze. Kijk ook naar de ruimte: het apparaat moet ergens staan waar de ventilatiekanalen samenkomen, meestal op zolder of in een berging.

Tot slot speelt je afgiftesysteem een rol. Vloerverwarming of laagtemperatuurradiatoren werken het beste samen met een warmtepomp, omdat die met een constante, lage aanvoertemperatuur het zuinigst draait. Heb je nog oude, kleine radiatoren? Dan is de kans groter dat je huis niet comfortabel warm wordt zonder extra aanpassingen.

Kan een ventilatiewarmtepomp je cv-ketel vervangen?

Ja, in principe wel. Een ventilatiewarmtepomp is een volledig elektrische warmtepomp. Dat betekent dat hij de verwarming van je huis én het warme water voor keuken en badkamer voor zijn rekening kan nemen. Je cv-ketel kan dan de deur uit. Dat is anders dan bij een hybride warmtepomp, die samenwerkt met je cv-ketel en vooral geschikt is voor woningen met weinig isolatie.

Maar let op: volledig elektrisch verwarmen stelt hogere eisen aan je woning. Is je huis onvoldoende geïsoleerd, dan kan een ventilatiewarmtepomp onvoldoende comfort leveren op koude dagen. In dat geval is een hybride opstelling of eerst isoleren verstandiger. Ook je warmwaterbehoefte telt mee: een ventilatiewarmtepomp heeft een voorraadvat nodig voor tapwater. Check dus of je daar ruimte voor hebt.

Subsidie en installatie: waar moet je op letten?

Voor een ventilatiewarmtepomp kun je ISDE-subsidie aanvragen, mits het apparaat op de meldcodelijst van de RVO staat. De warmtepomp moet nieuw zijn en gebruikt worden voor ruimteverwarming of tapwaterverwarming. Belangrijke voorwaarde: je laat de warmtepomp eerst installeren en vraagt daarna binnen 24 maanden de subsidie aan. De installatie mag je niet zelf doen; een bouwinstallatiebedrijf moet het complete systeem plaatsen. Dat is ook verstandig voor de werking: een goede installatie is belangrijk om de warmtepomp energiezuinig te laten werken.

Kies daarom altijd voor een vakbekwame installateur met de juiste certificaten. Laat het complete systeem — bron, warmtepomp, afgifte, regeling en ventilatie — door één bedrijf ontwerpen en plaatsen. Dan weet je zeker dat alles goed op elkaar aansluit. Op onze contactpagina vind je meer informatie over het vinden van een geschikte partij bij jou in de buurt.

Check vooraf ook of je woning in aanmerking komt: de ISDE geldt voor woningen met een bouwjaar vóór 1 januari 2019, of je moet kunnen aantonen dat de omgevingsvergunning vóór 1 juli 2018 is aangevraagd. Lees meer over de financiële kant in ons overzicht van besparing en terugverdientijd van warmtepompen.