Koelen met een warmtepomp: actief en passief

Een warmtepomp verwarmt niet alleen — veel systemen kunnen in de zomer ook koelen. Maar niet elk toestel kan het, en de ene manier kost veel meer stroom dan de andere. Dit is wat je moet weten.

Buitenunit van een warmtepomp die ook kan koelen
Veel lucht-water en bodemwarmtepompen kunnen koelen — maar alleen als die functie is aangesloten.
Kort antwoordLucht-luchtwarmtepompen (airco's die ook verwarmen) koelen altijd. Veel lucht-water en bodemwarmtepompen kunnen koelen, maar alleen als die functie aanwezig en aangesloten is. Passief koelen (vooral bij bodemwarmtepompen) kost bijna geen stroom; actief koelen kost meer maar koelt sterker. Vloerkoeling haalt de scherpe randjes van de hitte, maar maakt geen ijskoude kamer.

Welke warmtepompen kunnen koelen?

Koelen is geen automatisme — het hangt af van het type en van hoe het toestel is geïnstalleerd. Een lucht-luchtwarmtepomp is in feite een airco die ook kan verwarmen, en koelt dus altijd actief en krachtig. Een lucht-waterwarmtepomp kan vaak koelen, maar alleen als de koelfunctie aanwezig is én is aangesloten op je vloerverwarming of ventilatorconvectoren. Een bodemwarmtepomp is bij uitstek geschikt voor zuinig passief koelen. Een hybride opstelling koelt in de regel niet. Bekijk de eigenschappen per type in het overzicht soorten warmtepompen.

Actief versus passief koelen

Er zijn twee manieren om met een warmtepomp te koelen, en het verschil is groot voor je energierekening.

Passief koelenActief koelen
Hoe het werktKoele bodemwarmte stroomt door je vloer, zonder compressorDe compressor draait de cyclus om, zoals een airco
Vooral bijBodemwarmtepompenLucht-lucht en lucht-water
StroomverbruikZeer laag (alleen de pomp)Hoger — de compressor draait
KoelvermogenZacht, neemt de scherpe randjes wegSterker, kan echt koud maken

Passief koelen is de zuinigste vorm: de van nature koele bodem doet het werk en alleen een pompje verbruikt wat stroom. Actief koelen kost meer, omdat de compressor draait, maar koelt daardoor ook sterker.

Wat kost koelen met een warmtepomp?

Passief koelen kost weinig: vooral de circulatiepomp, wat neerkomt op een paar tientjes over een hele zomer. Actief koelen kost meer en hangt af van hoe vaak en hoe koud je koelt. Toch blijft het bij een stroomprijs van € 0,30 per kWh doorgaans bescheiden vergeleken met een losse split-airco die uitsluitend koelt. Een groot voordeel is dat je met je warmtepomp één systeem hebt voor verwarmen én koelen, in plaats van twee aparte apparaten. Hoe je verbruik zich verhoudt tot de verwachting, zie je bij stroomverbruik en -kosten.

De grenzen van vloerkoeling

Eerlijk is eerlijk: koelen via vloerverwarming is geen airco. Het werkt zacht en gelijkmatig en haalt een paar graden van de warmte af, maar het maakt geen ijskoude kamer zoals een split-unit dat doet. Voor een aangenaam huis op een warme dag is dat vaak precies genoeg; wil je echt sterk koelen, dan is een lucht-luchtsysteem effectiever. Belangrijk: bij correct ingeregelde vloerkoeling blijft de vloertemperatuur boven het dauwpunt, zodat er geen condens ontstaat. Ga je te koud, dan kan wél vocht neerslaan — daarom is een nette inregeling door een vakman belangrijk.

Waar let je op bij aanschaf?

Wil je in de zomer kunnen koelen, geef dat dan expliciet aan bij het aanvragen van een offerte. De koelfunctie moet aanwezig zijn én worden aangesloten, en het afgiftesysteem moet erop zijn ingericht. Vraag ook naar de instelling die condensvorming voorkomt. Wie zowel een zuinige winter als een aangename zomer wil, doet er goed aan dit vooraf mee te nemen in de Warmtepompradar-scan en de offertevergelijking.

Bronnen & laatst bijgewerkt: Milieu Centraal — Warmtepomp — juli 2026.

Veelgestelde vragen

Koelen met een warmtepomp: veelgestelde vragen

Kan elke warmtepomp koelen?
Nee. Lucht-luchtwarmtepompen (in feite airco's die ook verwarmen) koelen altijd actief. Veel lucht-water en bodemwarmtepompen kunnen koelen, maar alleen als die functie aanwezig en aangesloten is — het is geen automatisme. Bekijk de eigenschappen per type in het overzicht soorten warmtepompen.
Wat is het verschil tussen actief en passief koelen?
Bij passief koelen (vooral bij bodemwarmtepompen) stroomt de koele bodemwarmte zonder compressor door je vloer — dat kost bijna geen stroom. Bij actief koelen draait de compressor de cyclus om, zoals een airco; dat koelt sterker maar kost meer energie. Passief is zuiniger en zachter, actief is krachtiger.
Hoeveel kost koelen met een warmtepomp?
Passief koelen kost weinig — vooral de pomp die water rondpompt, een paar tientjes per zomer. Actief koelen kost meer, afhankelijk van hoe vaak en hoe koud je koelt, maar blijft bij € 0,30 per kWh doorgaans bescheiden vergeleken met een losse airco die alleen koelt.
Koelt een warmtepomp net zo sterk als een airco?
Meestal niet. Koeling via vloerverwarming werkt zacht en gelijkmatig: het haalt de scherpe randjes van de hitte af, maar maakt geen ijskoude kamer zoals een split-airco. Voor een aangenaam huis is dat vaak genoeg; wil je echt sterk koelen, dan is een lucht-luchtsysteem effectiever.
Is koelen via de vloer niet ongezond of vochtig?
Bij correct ingeregelde vloerkoeling blijft de vloertemperatuur boven het dauwpunt, zodat er geen condens ontstaat. Een goede installateur stelt dit veilig in. Ga je te koud, dan kan wél vocht neerslaan — daarom is een nette inregeling belangrijk.

Warmtepomp die verwarmt én koelt?

Geef je koelwens door en ontvang gratis en vrijblijvend offertes van erkende installateurs die het goed aansluiten.